Wie foto’s of een schoolposter wil bewerken zonder voor een nieuw programma te betalen, heeft er een mogelijkheid bij. ArtCraft heeft op 3 oktober PhotoCraft 0.1.1 beschikbaar gemaakt voor Windows, macOS en Linux. De gratis foto-editor kan Photoshop-bestanden openen en bewerken. Het gaat wel om een vroege testversie. Voor studenten, hobbyfotografen en ontwerpers in Nederland en België is dat vooral een uitnodiging om met een kopie te experimenteren; een project voor een klant of een deadline zomaar overzetten is nog geen verstandige keuze.

PhotoCraft werkt volgens de makers op je eigen computer, ook zonder internet. Het ondersteunt onder meer lagen, maskers en afzonderlijke kleuraanpassingen: je kunt een correctie later veranderen zonder de oorspronkelijke foto opnieuw te beginnen. De meegeleverde demonstratie toont hoe tekst en een kleurcorrectie apart boven Hokusai’s De grote golf staan. Dat maakt het programma interessant voor wie een ontwerp verder wil bewerken, in plaats van alleen een platte afbeelding te exporteren. Het getoonde screenshot komt van ArtCraft; het is geen test van Nxt.

Beeldbehoud weegt zwaarder dan de functielijst

Er is ook een concrete verbetering tegenover versie 0.1.0. Helderheid en contrast werden eerst met een berekening aangepast die lichte en donkere waarden hard afkapte. In 0.1.1 vervangen vloeiendere aanpassingen die aanpak, met behoud van puur zwart en wit. De makers hebben daarvoor hun uitkomst naast die van Photoshop 2026 gelegd. Volgens hun eigen test komt een grijswaardenbestand hierdoor dichter bij Photoshop. Dat is relevant wanneer je een bestaande bewerking wilt voortzetten zonder dat de lichtverdeling onverwacht verandert. Het is geen onafhankelijk bewijs dat alle foto’s nu hetzelfde worden weergegeven; ook de nieuwe helderheidsberekening blijft bij extreme instellingen een benadering.

De makers melden daarnaast dat 134 van 135 Photoshop-bestanden uit hun testverzameling na inlezen en opnieuw opslaan exact dezelfde bestandsinhoud houden. Niet begrepen onderdelen blijven bewaard. Dat zegt iets over bestandsbehoud, maar bewijst niet dat een gewijzigde foto er overal hetzelfde uitziet. De kwaliteitsdocumentatie noemt nog verschillen bij bepaalde laageffecten en kleurmengingen. Automatisch een onderwerp selecteren gebruikt bovendien eenvoudiger regels dan Adobe’s automatische beeldherkenning. Wie met ingewikkelde maskers, glanseffecten of aangeleverde ontwerpen werkt, moet daarom vooral de zichtbare uitkomst vergelijken, niet afgaan op een menu dat op Photoshop lijkt.

Welke keuze past bij jouw werk?

Gratis bewerken kon overigens al. GIMP 3.2 biedt bewerkbare tekst en vectorlagen, kleuraanpassingen die je later kunt bijstellen en ondersteuning voor grote Photoshop-bestanden. Het kan ook meer Photoshop-laageffecten importeren, zoals slagschaduw. Voor een gewone foto of een nieuw ontwerp is dat een bestaand alternatief om naast PhotoCraft te bekijken. Ook GIMP belooft geen foutloze uitwisseling: de handleiding waarschuwt dat niet elke manier van kleuren mengen exact naar Photoshop is om te zetten. Wie samenwerkt met iemand die Photoshop gebruikt, moet dus bij beide gratis opties controleren wat bij openen en terugsturen behouden blijft.

Voor beelden aanvullen met een tekstopdracht blijft het verschil groter. Adobe’s huidige Photoshop kan via Generative Fill een geselecteerd deel met nieuwe inhoud vullen. De PhotoCraft-documentatie noemt zijn generatieve AI-mogelijkheden grotendeels afwezig. De nieuwe download is daardoor geen gelijkwaardig alternatief voor iemand die zulke functies dagelijks nodig heeft. Voor laagbewerkingen en oefenen is PhotoCraft een interessante gratis proef; voor generatieve opdrachten of een belangrijk bestaand Photoshop-project geeft het beschikbare bewijs nog geen reden om een werkende werkwijze op te geven. Bewaar het origineel en vergelijk een geëxporteerde kopie voordat je overstapt.

Verder bij de bron

Lees zelf de onderzoeken, uitleg en aankondigingen achter dit verhaal.

Bronnen en werkwijze