Een vakantiefoto terugvinden zonder de bestandsnaam te weten: dat is de belofte van SCM, voluit Screen Memories. De code van deze nieuwe Mac-app is op 3 oktober openbaar gemaakt. Volgens ontwikkelaar Allen Lee doorzoekt de app eigen foto- en videomappen met AI die op je computer draait. Je hoeft daarvoor geen account aan te maken of beelden te uploaden.

Voor Nederlandse en Belgische Mac-gebruikers ontstaat daarmee een extra mogelijkheid om losse mediacollecties te doorzoeken. De aangeboden download, versie 0.2.5, werkt op Macs met een Apple-chip en macOS 12 of nieuwer. Er zit wel een belangrijke kanttekening aan: de beschreven installatie verwijdert automatisch een beveiligingsmarkering waarmee macOS gedownloade apps herkent. Dat verdient aandacht voordat je persoonlijke beelden aan de app toevertrouwt.

Herkennen is geen zekerheid

Een gewone zoekopdracht op je computer kijkt vaak naar de naam van een bestand. De beeldzoekfunctie van SCM berekent daarnaast een soort rekenkundige beschrijving van wat een afbeelding laat zien. Een AI-model maakt ook zo’n beschrijving van je zoekwoorden. De app vergelijkt die beschrijvingen om passende beelden te vinden. Je hoeft dus niet vooraf alle foto’s zelf van trefwoorden te voorzien. Dat verklaart de mogelijkheid; het bewijst nog niet hoe goed jouw verzameling wordt doorzocht.

Een filmstrook met enkele uitgelichte beelden; een fiets staat juist in een beeld dat niet is geselecteerd.
Illustratie · Nxt Generation News. AI-illustratie: videozoekfuncties onderzoeken geselecteerde beelden. Een kort moment ertussen kan worden gemist; de getekende afstanden zijn geen gemeten instellingen.

Bij video’s is die grens extra belangrijk. De software verdeelt een opname in stukken en onderzoekt daarvoor geselecteerde beelden. Zij bekijkt niet automatisch ieder afzonderlijk beeldje, hoewel de projectomschrijving dat wel suggereert. Een kort moment tussen de geselecteerde beelden kan daardoor buiten de zoekresultaten vallen. Meer beelden onderzoeken vraagt extra verwerking en opslag. Onze afweging: handig als startpunt om een fragment terug te vinden, maar geen sluitend overzicht van alles wat in de opname voorkomt.

Ook gesproken woorden zijn doorzoekbaar, maar juist daar zit voor onze lezers een beperking. De code gebruikt de Engelstalige Whisper-modellen tiny.en of base.en om geluid om te zetten naar tekst. Die varianten zijn voor Engelse spraak bedoeld. Je kunt dus niet aannemen dat een Nederlands gesprek in je vakantievideo betrouwbaar terugkomt in de zoekresultaten. Bovendien waarschuwt de modeldocumentatie dat herkenning woorden kan toevoegen die helemaal niet zijn uitgesproken.

Lokaal werken vraagt ook vertrouwen

Volgens Lee blijven je beelden op de Mac; die privacybelofte hebben we niet met een praktijktest gecontroleerd. De app downloadt wel AI-modellen en taalbestanden en noemt een externe dienst voor lettertypen. Lokaal zoeken betekent dus niet dat er nooit een internetverbinding is.

Daarnaast bewaart SCM een eigen zoekbibliotheek op je Mac, met onder meer beschrijvingen, gevonden tekst en informatie over videofragmenten. Zulke afgeleide gegevens kunnen ook iets persoonlijks vertellen, bijvoorbeeld wat op een gefotografeerd document staat. Dat ze op je eigen schijf staan, maakt ze niet automatisch onleesbaar voor iemand die toegang tot je computer heeft. Voor ons is dat een wezenlijk onderscheid tussen lokale opslag en bewezen beveiliging.

SCM is bovendien niet de eerste manier om beelden op inhoud te doorzoeken. Apples huidige handleiding voor Foto’s in macOS 27 beschrijft zoeken op onderwerpen, tekst, datum en locatie. Met Apple Intelligence kun je ook een foto of videomoment omschrijven in gewone taal, op een geschikt apparaat en in een ondersteunde taal. Foto’s werkt daarbij binnen zijn fotobibliotheek. SCM richt zich op eigen mediamappen. Het praktische verschil zit dus vooral in welke verzameling je wilt doorzoeken, niet in een bewezen voorsprong in zoekkwaliteit.

Bij de installatie is het verschil concreter. De distributeur meldt dat SCM met een lokaal ontwikkelcertificaat is ondertekend, niet met Apples Developer ID. Zijn installatiepakket haalt daarom automatisch de quarantine-markering weg bij installatie en updates. Apple legt uit dat macOS normaal de identiteit van de ontwikkelaar en controles op bekende schadelijke software gebruikt voor apps van buiten de App Store. Daarmee wordt deze beveiligingsdrempel voor SCM overgeslagen. Dat bewijst niet dat de app schadelijk is, maar maakt terughoudendheid wel verstandig.

De broncode is wel openbaar onder de MIT-licentie. Die staat gebruik, aanpassing en verdere verspreiding toe, met behoud van de licentievermelding. Dat geeft andere ontwikkelaars ruimte om het project te onderzoeken of zelfstandig voort te zetten. Voor een gewone gebruiker is dat echter geen kant-en-klare uitweg bij problemen: zelf onderhouden vraagt kennis. Onze beoordeling is daarom terughoudend. SCM maakt een nieuwe zoekaanpak buiten Apple Foto’s beschikbaar, maar de taalgrenzen en installatiekeuze bepalen of die nu bruikbaar is voor jouw beelden.

Verder bij de bron

Lees zelf de onderzoeken, uitleg en aankondigingen achter dit verhaal.

Bronnen en werkwijze