Erna Peijnenburg gewijd: Nederland krijgt eerste vrouwelijke oud-katholieke bisschop

Erna Peijnenburg is op zaterdag 10 oktober in Haarlem gewijd tot de eerste vrouwelijke oud-katholieke bisschop van Nederland. De stap laat gelovigen zien dat vrouwen binnen deze katholieke geloofsgemeenschap daadwerkelijk het bisschopsambt kunnen vervullen. Het gaat om de Oud-Katholieke Kerk, een zelfstandige kerk naast de Rooms-Katholieke Kerk.

Peijnenburg noemt de wijding tegenover de NOS een historisch moment en zegt zich bemoedigd te voelen door reacties van vrouwen én mannen. Zij is de negentiende bisschop van Haarlem. Ze volgt Dick Schoon op, die in juni terugtrad. Haar verkiezing vond al op 29 augustus plaats.

Bestuurder sinds augustus

Volgens het oorspronkelijke verkiezingsbericht nam Peijnenburg na het aanvaarden en bevestigen van haar verkiezing al de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor het bisdom over. Die lag na Schoons vertrek tijdelijk bij twee vicarissen, kerkelijke plaatsvervangers. Voor wie haar besluiten of contacten als kerkelijk leider volgt, is augustus dus het startpunt. De wijding tot bisschop volgt op die eerdere keuze door het kiescollege.

Ook de mogelijkheid voor vrouwen is ouder. De Oud-Katholieke Kerk van Nederland staat sinds 1998 toe dat vrouwen diaken, priester en bisschop worden. Voor het bisschopsambt wordt die mogelijkheid in Nederland nu voor het eerst benut. Voor vrouwen die een kerkelijke roeping hebben, maakt dat het verschil tussen een toegestane loopbaan en een zichtbaar voorbeeld van iemand die die positie bereikt.

De kerk kiest haar eigen bisschoppen en is onafhankelijk van Rome. Een vrouwelijke oud-katholieke bisschop betekent dus niet dat vrouwen nu ook rooms-katholiek bisschop kunnen worden, ook al lijken kerkgebouwen, gewaden en vieringen op elkaar. De Oud-Katholieke Kerk spreekt zelf van ruim vijfduizend leden en ongeveer dertig lokale geloofsgemeenschappen in Nederland.

Van parochiewerk naar verantwoordelijkheid voor het bisdom

Peijnenburg beschreef in een kerkelijk interview van 28 september hoe zij eerder als pastoraal werkster in de Rooms-Katholieke Kerk werkte. Ze zocht een weg om priester te kunnen worden, stapte over naar de Oud-Katholieke Kerk en werd in 2013 gewijd. Dat gaf haar toegang tot werk dat in haar eerdere kerk als vrouw niet mogelijk was. Ze werd pastoor in Alkmaar en Enkhuizen.

Die verandering heeft volgens hetzelfde interview ook een prijs in haar dagelijks werk. Sinds de verkiezing heeft zij minder ruimte voor rechtstreeks pastoraal contact en een andere verhouding tot collega-geestelijken. Zij moest bovendien gaan nadenken over haar opvolging in Alkmaar en Enkhuizen.

De wijding vond plaats in de Grote of Sint-Bavokerk. Op zondag 11 oktober volgt om 14.30 uur de officiële installatie in de kathedrale kerk van de heiligen Maria en Anna. Dan neemt zij in dat andere kerkgebouw haar bisschopszetel in bezit. Aanmelden voor die viering is volgens de gepubliceerde uitnodiging niet meer mogelijk.