Wie bij een overtuigend nagemaakte webwinkel bestelt, kan zijn geld kwijt zijn terwijl hij denkt een bekend merk te kopen. Thuiswinkel.org kondigde op 8 oktober een gezamenlijke scanner aan die zulke kopieën eerder moet vinden. De brancheorganisatie laat Brandsolo daarvoor websites en domeinnamen onderzoeken. Het doel is misbruik ontdekken voordat er meer bestellingen binnenkomen. Dat is een nieuwe aanpak achter de schermen, geen veiligheidsknop die klanten voortaan bij het afrekenen kunnen indrukken.
De naam is Thuiswinkel Scam Protectie. Hoewel het persbericht van een lancering spreekt, vermeldt de eigen dienstpagina nog dat de voorziening binnenkort beschikbaar komt voor leden. Een algemene startdatum staat er niet. Na activatie zijn monitoring en toegang tot het overzicht met meldingen inbegrepen in het lidmaatschap. Een verdachte winkel door Brandsolo laten aanpakken is echter een aanvullende betaalde dienst. Een exact bedrag noemt de pagina niet. Bovendien horen advertenties en accounts op sociale media niet bij de basisdienst.
Een melding is ook geen veroordeling: een gevonden website kan van een echte wederverkoper of partner zijn. De webwinkel moet het signaal daarom zelf beoordelen. Bij bevestigd misbruik kan zij onder meer het bedrijf dat de website huisvest benaderen of Brandsolo inschakelen. Volgens Thuiswinkel gaat verwijdering vaak binnen enkele werkdagen, maar resultaat en snelheid hangen af van medewerking van andere partijen. Opsporen betekent dus nog niet meteen uitschakelen.
Meer dan een keurmerk
Thuiswinkel presenteert de scanner naast bestaande diensten, waaronder een controle op beveiligingslekken in de echte webshop. Dat zijn verschillende problemen. Een winkel kan zijn eigen website goed beveiligen, terwijl iemand elders de naam en uitstraling kopieert. Onze beoordeling: zoeken naar die kopieën voegt juist daar iets toe waar een controle van de oorspronkelijke winkel ophoudt. Voor klanten zit het mogelijke voordeel in minder bereikbare namaakwinkels, niet in een nieuw bewijs dat iedere aanbieding betrouwbaar is.
Ook de bestaande meldroute naar de politie blijft relevant. Thuiswinkel beschrijft daarvoor een voorrangsroute bij het Landelijk Meldpunt Internetoplichting, afgekort LMIO. De organisatie controleert meldingen namens leden voordat zij ze doorstuurt; daarna beoordeelt het LMIO ze opnieuw. Het ledenformulier is niet bedoeld voor consumenten. Die afzonderlijke stappen laten zien waarom een branchepartij niet zelf de politie vervangt. Een sneller aangeboden dossier kan helpen, maar zegt nog niets over het uiteindelijke besluit of de benodigde tijd.
Joyce Donat van de Consumentenbond ziet in een interview met EenVandaag van 8 oktober mogelijke hulp voor consumenten, maar verwacht dat criminelen hun werkwijze blijven aanpassen. Zij waarschuwt ook voor het idee dat vooral digitaal onhandige ouderen worden opgelicht. Jongeren kunnen volgens haar juist te veel vertrouwen hebben in hun kennis van internet en sociale media. Dat is een deskundigenbeoordeling, geen gemeten resultaat van deze scanner. Ons oordeel: minder namaak is welkom, maar een onzichtbare controle mag geen reden worden om een uitzonderlijk goedkope aanbieding blind te vertrouwen.
Wat je zelf kunt controleren
Voor een koper verandert er voorlopig weinig aan de zichtbare controle. Thuiswinkel adviseerde al in zijn consumentencampagne van april om een Waarborg-logo aan te klikken en de winkel in de officiële ledenlijst te controleren. Alleen het plaatje bekijken is onvoldoende, want het kan worden gekopieerd. Vergelijk daarom de betreffende winkel met de vermelding op Thuiswinkel.org. Die oudere check controleert aansluiting bij het keurmerk; de aangekondigde scanner zoekt juist misbruik van namen en uitstraling. Ze beantwoorden verschillende vragen en vervangen elkaar niet.
De politie biedt daarnaast een openbare check op een webwinkeladres, rekeningnummer, telefoonnummer of e-mailadres. Daarmee kun je nagaan of er meldingen over een verkoper zijn. De politie waarschuwt nadrukkelijk dat een ontbrekende melding geen garantie geeft: je kunt alsnog risico lopen bij een aankoop. Vergeleken op dezelfde peildatum helpt deze controle je dus bij een bekende handelspartij, terwijl de nieuwe dienst namens aangesloten winkels naar mogelijke kopieën zoekt. Geen van beide levert een volledige lijst van alles wat veilig of onveilig is.
De leverancier presenteert zich als Brandsolo B.V. in Amsterdam en noemt op zijn contactpagina een Nederlands KvK-nummer. Dat maakt de organisatorische ingang concreet, maar bewijst niet wie uiteindelijk eigenaar is of waar alle gegevens worden opgeslagen. Vanuit onze Europese invalshoek telt die daadwerkelijke zeggenschap zwaarder dan alleen een Nederlands adres. Voor deze Nederlandse ledenaanpak is nu vooral van belang wie signalen beoordeelt en verwijdering opvolgt. Een overeenkomstige uitrol voor Belgische webwinkels blijkt niet uit de gecontroleerde aankondiging.
Verder bij de bron
Lees zelf de onderzoeken, uitleg en aankondigingen achter dit verhaal.