Raspberry Pi vernieuwt gratis systeem voor bestaande pc’s en Intel-Macs

Een bestaande laptop gebruiken met een ander, gratis besturingssysteem: Raspberry Pi biedt daarvoor sinds 6 oktober een vernieuwde Desktop-versie. De oude uitgave bleef steken op Debian Bullseye; de nieuwe gebruikt Trixie en voegt bediening op afstand toe.

De downloadpagina vermeldt Debian 13, een 64-bits systeem en een installatiebestand van 5 oktober. Die overstap heeft gevolgen voor oude computers: Debian levert geen gewone installatie meer voor een processor die alleen 32 bits ondersteunt. De Raspberry Pi-uitgave is bedoeld voor geschikte pc’s en Intel-Macs, niet voor Macs met Apple Silicon.

Voor bestaande gebruikers is dit geen update die hun installatie omzet. Ontwikkelaar Simon Long bevestigt dat volledige vervanging nodig is. Je kunt het nieuwe systeem eerst vanaf een USB-stick proberen. Dat maakt testen vóór een overstap belangrijk. “Oud” vertelt immers niet of een computer geschikt is voor een nieuw 64-bits systeem; het type processor doet ertoe.

Je programma’s bepalen de waarde

Voor alledaagse taken bestaan ondersteunde webalternatieven. Microsoft ondersteunt Outlook op het web en Outlook.com ook onder Linux, met Firefox of Chrome. Het bedrijf waarschuwt wel dat sommige functies kunnen ontbreken. Mail lezen in een ondersteunde browser is dus een concreet voorbeeld; dat bewijst geen volledige gelijkwaardigheid met alle Windows-programma’s.

Onze afweging: begin bij wat je echt gebruikt voor school, werk of ontspanning. Toegang tot webmail zegt weinig over een verplicht examenprogramma, een specifiek spel of alle functies van een kantoorprogramma. Een gratis vervanger is pas bruikbaar wanneer jouw noodzakelijke taken ermee lukken. De browser als alternatief moet je daarom per toepassing beoordelen.

Ook de tijdsdruk verdient nuance. Microsofts Nederlandse pagina vermeldt inmiddels consumentenbeveiligingsupdates voor Windows 10 tot 12 oktober 2027. Bij deelnemers loopt die dekking automatisch door. Dat zijn beveiligingsupdates, geen terugkeer van volledige ondersteuning of nieuwe functies. Wie al deelneemt, hoeft dus niet wegens een vermeende deadline volgende week halsoverkop een ander systeem te installeren.

Raspberry Pi is bovendien niet de enige gratis mogelijkheid. Linux Mint rekent evenmin een aanschafprijs voor zijn besturingssysteem. De actuele Mint-versie 22.3, met de naam Zena, vermeldt ondersteuning tot april 2029. Vergeleken op 8 oktober biedt Mint daarmee een concretere onderhoudstermijn. Gratis downloaden alleen maakt de keuze voor Raspberry Pi dus niet vanzelf aantrekkelijker.

Long wil deze pc-uitgave blijven onderhouden, maar doet daarover geen belofte. Debian zelf publiceert voor Trixie volledige ondersteuning tot 9 augustus 2028 en daarna beperkte langdurige ondersteuning tot 30 juni 2030. Die kalender geldt voor de Debian-basis; je kunt daaruit geen garantie afleiden voor alle onderdelen van Raspberry Pi Desktop.

Lokaal werken of op afstand bedienen

Vergroot illustratie ↗

Connect laat je een computer via een browser elders bedienen. Het persoonlijke aanbod is gratis en gebruikt een Raspberry Pi-account. Dat kan handig zijn wanneer je niet achter die computer zit. Alleen wie zich met een geschikt account aanmeldt, kan een gekoppelde computer benaderen. Beoordeel deze dienst daarom afzonderlijk van de keuze voor een besturingssysteem.

Raspberry Pi zegt dat schermbeelden en bediening versleuteld tussen de apparaten reizen, zodat het bedrijf ze niet kan ontsleutelen. Waar mogelijk gaat dat rechtstreeks; anders helpt een doorgeefserver. Dat is een relevante bescherming, maar geen bewijs dat de dienst helemaal geen persoonsgegevens verwerkt. Account- en apparaatgegevens blijven nodig.

De leverancierslijst noemt onder meer Google voor gegevensverwerking in de EU én analyses in de VS. Europese opslag betekent dus geen volledig Europese zeggenschap. Voor foutmeldingen en het bepalen van de locatie van een internetadres noemt de documentatie daarnaast Amerikaanse verwerkers. Dat maakt Connect geen volledig Europese dienstenketen.

Het praktische voordeel is keuze zonder aanschafkosten voor het systeem. Voor een onmisbare dagelijkse computer weegt Mints vastgelegde ondersteuning voor ons zwaarder dan vertrouwdheid met een bepaalde werkomgeving. Dat is ons oordeel over onderhoudszekerheid, geen uitspraak over snelheid. Een vergelijkende prestatietest ontbreekt. We beloven daarom geen snellere laptop of gegarandeerd langere levensduur.