Nvidia brengt RTX Spark-laptops voor lokale AI uit

Foto’s bewerken en AI met eigen bestanden laten werken kan vanaf nu op een nieuwe groep Windows-laptops met Nvidia’s RTX Spark-chip. Volgens de chipmaker zijn de eerste modellen sinds vrijdag 16 oktober verkrijgbaar. Ze zijn bedoeld voor zware creatieve taken en AI die op het apparaat draait. Nederlandse kopers komen daarbij al snel in een hoge prijsklasse terecht.

Microsoft vermeldt op zijn Nederlandse zakelijke productpagina een vanafprijs van 3.699 euro voor de Surface Laptop Ultra. Bestellen gaat daar telefonisch; Microsoft verwijst voor de precieze prijs en beschikbaarheid naar zijn verkoopteam. Dat bedrag is dus een zakelijke winkelvermelding, geen vastgestelde consumentenprijs voor alle Spark-laptops. Nvidia noemt onder meer Asus, Dell, HP, Lenovo en MSI als andere fabrikanten die vanaf de verkoopstart meedoen.

Meer ruimte voor AI

Bij RTX Spark delen de gewone processor en het grafische deel één grote hoeveelheid werkgeheugen. Daardoor hoeft een AI-model niet uitsluitend in het vaak kleinere, aparte geheugen van een losse videokaart te passen. Het gaat om ruimte om berekeningen uit te voeren, niet om opslag voor foto’s of documenten. De Surface kan maximaal 128 gigabyte van dat gedeelde geheugen hebben; hoeveel het grafische deel werkelijk gebruikt, hangt volgens Microsoft af van de uitvoering en de taak.

Ook programma’s moeten die mogelijkheden benutten. Adobe beschreef donderdag aanpassingen aan Photoshop, Premiere en Substance 3D. Het bedrijf noemt bijvoorbeeld sneller ongewenste onderdelen uit foto’s verwijderen en stemgeluid verbeteren in video’s. Dat zijn taken waarvan makers het verschil kunnen merken tijdens het bewerken, voordat een filmpje wordt opgeslagen. Adobe claimt bij bepaalde bewerkingen tot tweemaal hogere prestaties, maar geeft in die aankondiging geen volledige, vergelijkbare meetopstelling. Het cijfer is daarmee geen bewijs dat iedere foto of video tweemaal zo snel klaar is. Volgens Nvidia zijn de aangepaste Photoshop- en Premiere-versies bij de start beschikbaar als voorlopige testversies; Substance volgt later.

Windows Central mat een 4K-video-export in Premiere Pro Beta: 81,42 seconden op de topuitvoering van de Surface Laptop Ultra tegenover 64,14 op een Lenovo Yoga Pro 9 met RTX 5060. De bestaande laptop was hier sneller. Het betreft complete laptops, waarbij koeling en vermogen kunnen verschillen. De test van 15 oktober gebruikt Procyon Video Editing 1.5; het Premiere-buildnummer ontbreekt.

Bestaande programma’s blijven bepalend

De nieuwe computers gebruiken een Arm-processor. Die verwerkt instructies anders dan de Intel- en AMD-processors waarop veel Windows-programma’s oorspronkelijk zijn gebouwd. Microsoft zegt dat de meeste apps op Windows 11 voor Arm werken. Aangepaste versies draaien rechtstreeks; andere programma’s krijgen hulp van een vertaalprogramma in Windows. Dat maakt een overstap eenvoudiger, maar lost niet alles op. Stuurprogramma’s, de software waarmee bijvoorbeeld een printer of beveiligingsprogramma communiceert, moeten geschikt zijn voor Arm. Ook de bescherming tegen valsspelen kan bij games een beperking opleveren. Een bekende programmanaam op de verpakking betekent daardoor niet automatisch dat iedere uitbreiding en elk aangesloten apparaat probleemloos meekomt.

De belofte van lokale AI vraagt eveneens om onderscheid. Microsoft schrijft expliciet dat sommige toepassingen alsnog clouddiensten nodig hebben. De aanschaf van deze hardware maakt dus niet automatisch ieder gebruikt programma lokaal of privé. Wat met bestanden gebeurt, blijft afhangen van de gekozen toepassing.

Het bestaande AI-programma Ollama illustreert dat verschil. Volgens de eigen documentatie ziet de aanbieder geen vragen of gegevens wanneer een model lokaal draait. Bij een cloudmodel verwerkt het bedrijf die invoer wel. Er bestaat ook een stand die de cloudfuncties uitschakelt; dan vervallen online modellen en zoeken op internet. Lokale verwerking bestond dus al vóór deze laptops. Ollama beschrijft bovendien dat een model op de gewone processor, de videokaart of verdeeld over beide kan draaien.

Adobe laat dat verschil zelf zien binnen dezelfde aankondiging. Naast de aanpassingen voor laptops beschrijft het bedrijf snellere verwerking in Frame.io, zijn online omgeving voor videoteams. Daar gaat het juist om geüploade beelden die in de cloud worden verwerkt en doorzoekbaar worden gemaakt. De aangekondigde samenwerking omvat dus zowel werk op de eigen computer als verwerking op afstand.