Klimaatpanel schorst overleg zonder planning voor nieuw rapport

Het VN-klimaatpanel IPCC heeft zijn vergadering in Addis Abeba vrijdag 16 oktober geschorst zonder akkoord over de planning van het nieuwe klimaatrapport en de begroting. Daardoor blijft onzeker wanneer overheden de volgende bundeling van klimaatkennis kunnen gebruiken. Het panel wil de bespreking zo snel mogelijk hervatten.

Die kennis werkt door tot in Nederlandse plannen voor bescherming tegen hoogwater en droogte. Het KNMI vertaalt de wereldwijde klimaatprojecties naar Nederlandse scenario’s. Die worden onder meer gebruikt bij dijkversterking en berekeningen van waterschappen over de watervoorziening en rivierafvoer. De vastgelopen vergadering levert daarmee onzekerheid op over een volgende wetenschappelijke basis voor zulke keuzes; zij verandert niet zelf een dijkproject of waterpeil.

Besluiten blijven open

Volgens het IPCC liep de vergadering uit en moesten veel afgevaardigden uit de minst ontwikkelde landen en kleine eilandstaten vertrekken. Voorzitter Jim Skea schorste het overleg om te voorkomen dat besluiten zonder hen zouden worden genomen. Het panel beslist bij consensus.

Verslaggevers van het Earth Negotiations Bulletin, die de bijeenkomst volgden, beschrijven hoe deelname van armere landen centraal stond in de discussie. Over de invulling daarvan verschilden de landen van mening. Sommige afgevaardigden uit kwetsbare landen waarschuwden dat een beroep op brede deelname juist kon worden gebruikt om noodzakelijke actie uit te stellen. Het overleg eindigde volgens het verslag ook zonder begroting voor het komende jaar.

Skea wees bij de afsluiting wel op gemaakte afspraken: onder meer over het opstellen van vergaderverslagen en een informele groep die adviseert over kunstmatige intelligentie. Hij zei dat het wetenschappelijke werk binnen het panel functioneert. Een akkoord over die onderdelen lost de openstaande planning en financiering dus nog niet op.

Concept wordt al beoordeeld

Een eerste versie van het deelrapport over klimaatgevolgen, kwetsbaarheid en aanpassing is inmiddels klaar. Het IPCC kondigde op 7 oktober aan dat deskundigen die versie van 9 oktober tot en met 4 december kunnen beoordelen. Aanmelden kan tot 20 november. Zij kunnen wetenschappelijke literatuur aandragen, ontbrekende onderwerpen aanwijzen en verbeteringen voorstellen aan de helderheid en volledigheid van de tekst.

Dat is de eerste van meerdere beoordelingsrondes. De auteurs moeten alle ingediende opmerkingen behandelen. Commentaren, antwoorden en concepten worden pas openbaar nadat het rapport is afgerond. Een concept dat nu wordt beoordeeld is daardoor nog niet het definitieve overzicht waarop regeringen zich kunnen baseren.

Nederland heeft ondertussen de KNMI’23-scenario’s als bestaand uitgangspunt. Die bouwen op het IPCC-rapport uit 2021. Anders dan bij de scenario’s uit 2014 zijn er expliciet drogere en nattere varianten doorgerekend, mede omdat gebruikers waterschaarste als belangrijke toekomstige uitdaging noemden. De huidige onzekerheid betreft de volgende internationale rapporten, niet het verdwijnen van die bestaande gegevens.

Geen hervattingsdatum

Klimaatnetwerk CAN noemt de uitkomst teleurstellend. Beleidsverantwoordelijke Shreeshan Venkatesh, die het overleg bijwoonde, vindt dat landen genoeg tijd hadden om afspraken te maken. Tegelijk wijst hij op vooruitgang bij mogelijke tijdpaden en betere deelname aan het proces. De organisatie wil snel verder onderhandelen, juist vanwege de gevolgen van klimaatverandering voor kwetsbare gemeenschappen.

Het IPCC heeft in zijn verklaring nog geen datum voor hervatting genoemd. De planning en begroting blijven openstaande agendapunten.