ACM ziet tientallen ticketprijzen per vlucht; cookies wissen hielp niet

Wie vandaag een vlucht zoekt, kan dezelfde reis morgen voor een andere prijs zien. De Autoriteit Consument & Markt maakte op 28 september een conceptrapport openbaar waarin voor een standaardticket op één vlucht gemiddeld 30 tot 35 verschillende betaalde prijzen voorkomen. Dat geeft Nederlandse reizigers een reden om reisdagen en totale kosten zorgvuldig te vergelijken. De populaire truc om cookies te wissen of op een andere telefoon te zoeken, leverde in de onderzochte ticketprijzen juist geen lagere basisprijs op. Het rapport is voorlopig; belanghebbenden kunnen nog reageren.

Het gaat om betaalde prijzen voor hetzelfde type economyticket op dezelfde vlucht, niet om twee willekeurige advertenties met andere bagage of voorwaarden. De ACM onderzocht gegevens van in Nederland actieve maatschappijen voor 56 gekozen routes: ruim 14 miljoen transacties voor 155.417 vluchten tussen juli 2022 en juli 2025. Daarmee laat het onderzoek echte prijsverschillen zien, maar geen gegarandeerde besparing voor een individuele reiziger. De gevonden verschillen kunnen ook voortkomen uit het moment van boeken. Ze bewijzen op zichzelf niet dat de website één bezoeker herkent en een persoonlijk hoger tarief geeft.

Waarom de prijs onderweg verandert

Luchtvaartmaatschappijen passen de basisprijs aan aan de verwachte vraag en aan hoeveel stoelen volgens hun planning al verkocht zouden moeten zijn. Gemiddeld daalde de ticketprijs in de onderzochte Europese vluchten eerst naarmate vertrek naderde en steeg hij vanaf ongeveer twee maanden voor de vlucht sterk. Dat is geen koopadvies voor precies die termijn: een populaire route, vakantieperiode of volle vlucht kan anders verlopen. Wie vastzit aan één reisdag, heeft minder ruimte om op een gunstig moment te wachten dan iemand die vertrekdatum en luchthaven kan verschuiven.

De cookie-truc houdt in dit onderzoek geen stand

In een afzonderlijke enquête onder 1.090 Nederlanders die onlangs privé een vliegticket boekten, dacht 46 procent dat eerdere zoekopdrachten de ticketprijs beïnvloeden. Een kwart dacht dat het apparaat waarmee zij boeken meetelt. De ACM vond in de transactiedata en gesprekken met maatschappijen geen aanwijzing dat deze factoren nu de onderzochte basisprijzen bepalen. Herhaald zoeken kan je dus tijd kosten zonder dat een gewiste browsergeschiedenis het tarief verlaagt. Dat zegt niets definitiefs over iedere verkoper, elk extraatje of toekomstige prijssoftware.

De onzekerheid heeft wel een prijs in tijd en aandacht. Volgens de enquête vindt 64 procent het gebruik van prijsalgoritmen in de luchtvaart oneerlijk en heeft 23 procent moeite om tickets te vergelijken. Reizigers met meer financiële stress besteden relatief meer moeite aan het zoeken, zag Motivaction. Het verschil tussen reizigers is daarmee praktisch: wie flexibel kan reizen, kan vertrekdagen of luchthavens vergelijken. Wie vanwege werk, school of familie op één datum vastzit, kan die prijsverschillen minder makkelijk ontwijken. De laagste prijs in een zoekscherm zegt bovendien weinig wanneer het tarief niet past bij wat je wilt meenemen.

Vergelijk de reis die je echt wilt boeken

Een lagere zoekprijs is niet automatisch een goedkopere reis. Kijk bij twee aanbiedingen naar dezelfde vlucht, datum, ticketvoorwaarden en de kosten van bagage of stoelkeuze die je nodig hebt. De Consumentenbond vond in juni 2026 zelfs bagagebundels die tot tien euro per enkele reis duurder waren dan dezelfde onderdelen los kiezen; dat is een voorbeeld, geen actuele prijs voor iedere maatschappij. De Belgische FOD Economie adviseert eveneens om niet op de eerste lokprijs af te gaan. Voor vluchten uit de EU moeten onvermijdelijke, voorzienbare kosten al in de getoonde eindprijs zitten; optionele diensten horen duidelijk als keuze te verschijnen.

Wisselende prijzen hebben niet alleen nadelen. Maatschappijen kunnen zo stoelen die anders leeg zouden blijven verkopen; volgens de ACM kan een hogere bezetting bij voldoende concurrentie ook tot lagere gemiddelde prijzen leiden. Daar staat tegenover dat een reiziger met weinig speelruimte duurder uit kan zijn. Het rapport toont geen vaste besparing voor alle passagiers en voorspelt niet wat een volgend ticket kost. Het is dus verstandiger om een passend totaalbedrag en voorwaarden te kiezen dan eindeloos te gokken op de allerlaagste prijs.

Wat de toezichthouder nu wil veranderen

De ACM vraagt luchtvaartmaatschappijen duidelijker te maken welke factoren hun prijzen bepalen. Dat is een oproep uit een conceptrapport, geen nieuw verbod op dynamische tickets en geen verplichting om elke prijsformule openbaar te maken. Binnen de EU moeten aanbieders al melden wanneer een online prijs persoonlijk wordt vastgesteld met automatische besluitvorming op basis van een profiel. Voor gewone schommelingen door vraag en aanbod bestaat die specifieke meldplicht niet. Juist dat verschil verklaart waarom een veranderende prijs niet meteen bewijs is dat een bedrijf jou persoonlijk meer laat betalen.

Ook voor Belgische reizigers is het onderscheid nuttig, omdat op boekingen vanaf EU-luchthavens dezelfde prijsregels gelden. De ACM-cijfers komen echter uit transacties voor de Nederlandse markt en de enquête onder Nederlandse ticketboekers; ze meten niet afzonderlijk wat een Belg voor een vlucht vanaf Brussel betaalt. Eerder Europees onderzoek vond wel vaak een andere volgorde van aanbiedingen per bezoeker, maar niet systematisch een andere prijs voor hetzelfde product. Een andere eerste zoekuitkomst is dus iets anders dan een persoonlijk duurder ticket. Dat oudere onderzoek dekt bovendien andere landen, sites en jaren.

Voor een concrete boeking is de keuze nuchter: vergelijk een paar vertrekdagen en aanbieders, controleer op de betaalpagina het eindbedrag en de voorwaarden, en stop wanneer je een prijs vindt die bij je budget past. Het onderzoek geeft geen kalenderdag waarop tickets altijd het goedkoopst zijn. De ACM verzamelt tot en met 9 november reacties op het conceptrapport en verwacht daarna een definitieve versie. Intussen verandert er aan de kassa niets door de publicatie zelf. Wel is duidelijker waar je zoektijd waarschijnlijk meer oplevert: bij data, routes en inbegrepen diensten, niet bij het wissen van cookies.