Wat verraadt een gedeeld plaatje?
Kan iemand aan jouw AI-plaatje zien wie je bent? Die vraag krijgt aandacht door een blog van Brandon Thomas van 21 september 2026. Hij noemt onzichtbare watermerken ‘spymarks’: signalen waarmee bestanden volgens hem ongemerkt te volgen zijn. Zijn demonstratie laat een verborgen nummer zien, gekoppeld aan een verzonnen maker en tijdstip. Dat maakt een mogelijk risico begrijpelijk, maar bewijst niet dat Google jouw naam of adres in ieder AI-beeld verstopt. Om de discussie te begrijpen, moeten we drie dingen uit elkaar houden: een herkenningssignaal, gegevens over de herkomst en een koppeling aan een persoon.
Een signaal in het beeld
Google gebruikt SynthID om eigen AI-uitvoer herkenbaar te maken. Bij afbeeldingen wordt tijdens het maken een onzichtbaar signaal in het beeld verwerkt. Een daarvoor gemaakte detector kan dat terugvinden. Google zegt dat het watermerk bestand is tegen veelgebruikte bewerkingen, zoals bijsnijden, filters en het verkleinen van bestanden door compressie. Dat is een ontwerpdoel van de maker, geen belofte dat elk bewerkt plaatje altijd herkenbaar blijft. Google beschrijft ook een controle via Gemini: een afbeelding uploaden en vragen of Google-AI eraan heeft gewerkt. Dat onderzoekt een specifiek merkteken. Het is dus geen algemene keuring die ieder mogelijk AI-plaatje van iedere aanbieder herkent.
Een code is nog geen identiteit
Een watermerk kan meer meedragen dan alleen een ja-of-nee-signaal. In onderzoek van 10 oktober 2025 beschrijft Google de variant SynthID-O, die 136 bits aan informatie in een afbeelding van 512 bij 512 beeldpunten kan opnemen. Bits zijn nullen en enen waarmee een computer informatie vastlegt. Zo ontstaat ruimte voor een code. De onderzoekers behandelen het herkennen van een watermerk en het uitlezen van die extra inhoud als aparte stappen. Die technische mogelijkheid vertelt ons nog niet welke gegevens een concrete dienst werkelijk opslaat of aan zo’n code koppelt. Het onderzoek bewijst daarmee niet dat iedere openbare SynthID-controle de persoon achter een plaatje onthult.
Een informatiekaartje naast de afbeelding
Content Credentials werken weer anders. Dit zijn digitaal ondertekende herkomstgegevens volgens de C2PA-afspraken: bijvoorbeeld over het maken en bewerken van een bestand. Denk aan een informatiekaartje bij een afbeelding. De digitale handtekening helpt controleren of die gegevens onderweg zijn veranderd. Zo’n kaartje kan uit een bestand verdwijnen. Daarom ondersteunt C2PA ook manieren om de bijbehorende gegevens terug te vinden, bijvoorbeeld met een onzichtbaar watermerk. Watermerken en herkomstkaartjes kunnen dus samenwerken. Alleen gewone bestandsinformatie wissen betekent daardoor niet automatisch dat elke herkomstkoppeling verdwenen is. De C2PA-afspraken zelf verplichten geen vermelding van een individuele maker; uitbreidingen kunnen zo’n vermelding wel mogelijk maken.
Wanneer reist jouw profiel mee?
Bij Adobe is die persoonlijke laag concreet zichtbaar. Volgens de handleiding van 2 september 2025 kun je sociale accounts verbinden en aanvinken welke accounts je aan Content Credentials wilt toevoegen. Dat kan handig zijn als je wilt dat mensen jouw illustratie terugvinden bij jouw profiel. Er zit wel een belangrijke grens aan: Adobe zegt dat later loskoppelen eerder geëxporteerde bestanden niet verandert. Een nieuwe accountinstelling herschrijft dus geen afbeelding die al is opgeslagen of doorgestuurd. Onze praktische afweging: bekijk vóór het delen welk profiel je meestuurt, zeker wanneer je schoolwerk en een persoonlijk account gescheiden wilt houden. Dit is een beschreven keuze bij Adobe, geen eigenschap van ieder AI-watermerk.
Herkomst is geen waarheidsstempel
Ook een keurig gecontroleerd herkomstkaartje bewijst niet dat de afgebeelde gebeurtenis echt is. De C2PA-uitleg bij versie 2.2 maakt dat onderscheid expliciet: gegevens over oorsprong en bewerkingen kunnen helpen bij een oordeel, maar bepalen niet of de inhoud klopt. Een maker kan immers iets in scène zetten. Andersom is een ontbrekend kaartje geen bewijs van misleiding. Het toevoegen ervan is vrijwillig en de geschiedenis kan onvolledig zijn. Voor een spectaculaire afbeelding in een groepschat blijft daarom de vraag wie het beeld publiceerde en welk bewijs erbij hoort. Het nuttige van deze techniek is extra controleerbare context. Hoeveel die over jou vertelt, hangt af van het gebruikte systeem en de toegevoegde informatie.
Verder bij de bron
Lees zelf de onderzoeken, uitleg en aankondigingen achter dit verhaal.
