Tor blijft met Mullvad samenwerken, maar legt gezamenlijke reclame stil

Wie Mullvad Browser gebruikt om minder gevolgd te worden, hoeft geen einde aan de samenwerking achter die browser te verwachten. Het Tor Project meldt op 9 oktober dat het technisch met Mullvad blijft samenwerken, maar gezamenlijke promotie heeft stilgelegd. Aanleiding is kritiek op een politieke donatie van een medeoprichter van het Zweedse bedrijf. Tor wil zo samenwerking en politieke instemming uit elkaar houden.

De donatie zelf is ouder. Mullvad reageerde er op 20 juli op en stelde dat het een persoonlijke gift van medeoprichter Daniel Berntsson was. Volgens het bedrijf waren Mullvad en zijn moederbedrijf er niet bij betrokken en steunden zij de gift niet. Mullvad maakte daarbij onderscheid tussen zijn werk voor privacy en vrije meningsuiting en de bredere politieke opvattingen van zijn oprichters. Die opvattingen kunnen volgens het bedrijf onderling verschillen. Die verklaring is dus het standpunt van Mullvad, geen onafhankelijke beoordeling van de donatie.

Berntsson schreef diezelfde dag op zijn eigen website over zijn steun aan Örebropartiet, een Zweedse lokale partij. Hij zei dat hij het met veel standpunten van de partij oneens is, maar haar kritiek op bestaande systemen waardeert. Daarmee erkende hij zelf de politieke gift. Zijn uitleg van zijn motieven is zijn eigen lezing. Die persoonlijke verklaring bewijst niet dat de andere oprichter of de browserontwikkelaars dezelfde politieke keuze maakten.

Europese herkomst zegt niet alles

Mullvad is gevestigd in Göteborg. Mullvad VPN AB valt onder moederbedrijf Amagicom AB; beide ondernemingen zijn volgens de eigen bedrijfsinformatie volledig eigendom van Fredrik Strömberg en Daniel Berntsson. De twee oprichters werken ook actief in het bedrijf. Het gaat dus om een Zweedse aanbieder met concreet aanwijsbare eigenaren. De informatie over het eigendom maakt zichtbaar bij wie de zeggenschap ligt, maar vertelt op zichzelf niets over waar gegevens worden opgeslagen.

Tor zegt dat de technische samenwerking nuttig blijft voor het onderhouden en controleren van de browsercode. Ook financieel bestond er al een relatie. In een financieel verslag van 16 december 2025 noemde Tor Mullvad als een van zijn zakelijke ondersteuners. Dat verslag ging over juli 2023 tot en met juni 2024, niet over de huidige begroting. Het liet zien dat bedrijven en andere organisaties een deel van de inkomsten leverden. Uit die historische informatie valt niet af te leiden welk bedrag Mullvad vandaag betaalt of hoe groot Tors huidige afhankelijkheid is.

Ook het verdienmodel vraagt om dat onderscheid tussen uitleg en bewijs. Volgens Tors documentatie verdient Mullvad geld met zijn VPN-dienst en steunt het browsermodel niet op de verkoop van gegevens over het surfgedrag van gebruikers. Dat is relevante informatie voor iemand die juist aan advertentiebedrijven wil ontsnappen. De uitleg komt hier echter van een samenwerkingspartner. Het is geen onafhankelijke controle van alle gegevensstromen en evenmin een garantie over wat iedere betrokken partij met gegevens doet.

Browser en verbinding zijn twee keuzes

Mullvad Browser is gratis en heeft openbaar beschikbare broncode. Tor ontwikkelt hem samen met Mullvad, dat de browser verspreidt. Hij verbergt eigenschappen waarmee websites een apparaat kunnen herkennen, zoals de gebruikte lettertypen. Zo’n combinatie van kenmerken heet een digitale vingerafdruk: herkenning kan ook gebeuren zonder dat je je naam invult. Daarnaast blokkeert de browser standaard cookies en volgsystemen van andere partijen. Dit gaat over het beperken van herkenning tijdens het surfen; de browser is geen meegeleverd VPN-abonnement.

Vergroot illustratie ↗

Tor Browser kiest een andere verbinding: hij gebruikt het Tor-netwerk. Daarbij horen ook toegang tot speciale .onion-websites en voorzieningen om blokkades te omzeilen. Mullvad Browser gebruikt dat netwerk niet. Je kunt hem volgens de documentatie zonder VPN gebruiken, of combineren met een VPN-aanbieder die je vertrouwt. Dat hoeft geen Mullvad te zijn. Een VPN leidt de verbinding via de servers van die aanbieder; de documentatie beschrijft daarbij een versleutelde verbinding. Je kiest dus afzonderlijk de browser en, als je die wilt gebruiken, de VPN-dienst. De gratis browser verplicht je niet tot één leverancier.