Microsoft heeft de verspreiding van een optionele update voor Microsoft 365 stopgezet nadat op sommige Windows-computers problemen met oudere Office-versies opdoken. Volgens de vrijdag bijgewerkte ondersteuningspagina kunnen Office 2016 en 2019 hun activering kwijtraken. In zeldzame gevallen verdwijnt de installatie zelfs. Wie Word gebruikt voor school of een sollicitatiebrief, kan dan plotseling geen document meer bewerken. Microsoft onderzoekt wat er precies misgaat en noemt nog geen aantal getroffen computers of datum voor een oplossing. De melding geldt ook voor gebruikers in Nederland en België die zo’n versie op Windows hebben, maar er zijn geen afzonderlijke lokale cijfers.
De update, KB5002907, was bedoeld voor Microsoft 365-apps die meer dan negentig dagen achterliepen. Dat is het abonnement met doorlopende updates. Office 2016 en 2019 zijn juist oudere pakketten die veel mensen ooit eenmalig kochten. Microsoft zegt dat deze update via Windows Update als keuze verscheen en niet vanzelf wordt geïnstalleerd. Juist dat onderscheid maakt de fout opvallend: een hulpmiddel om verouderde abonnementsoftware bij te werken zou bezitters van een andere Office-licentie niet van hun programma’s mogen beroven. Hoe die twee installaties elkaar op de getroffen pc’s raken, is nog niet bekend.
Een gebruiker schreef donderdag op Microsofts eigen vraagforum dat Word, Excel en Outlook uit Office 2019 ineens om een licentie vroegen. Later meldde diezelfde persoon dat opnieuw activeren met de gevonden productsleutel hielp. Een andere gebruiker beschreef een vergelijkbaar activeringsverzoek bij Office Home & Student 2016. Dat zijn persoonlijke meldingen, geen meting van de omvang of bewijs dat KB5002907 in elk afzonderlijk geval de oorzaak was. Ze laten wel zien wat een licentiefout voor een gewone gebruiker betekent: het programma lijkt ineens op een betaald abonnement aan te sturen, terwijl er al een aankoop bestaat.
Een verdwenen programma is bovendien niet hetzelfde als verdwenen huiswerk, foto’s of andere bestanden. Microsoft schrijft bij zijn herinstallatiehulp dat het einde van de ondersteuning voor Office 2016 en 2019 de bestanden niet wist. Controleer wel waar jouw documenten staan voordat je iets opnieuw installeert: op de computer, op een schoolschijf of in OneDrive. Of niet-opgeslagen werk van een vastgelopen sessie nog terugkomt, valt uit deze melding niet af te leiden. Maak dus geen sprong van “Word is weg” naar “alles is verloren”, maar beloof ook geen herstel van werk dat nooit is opgeslagen.
Wat je kunt doen
Wat kun je nu doen? Verschijnt Word of Excel nog, maar vraagt het programma om een licentie, volg dan Microsofts route om het gekochte Office-product opnieuw te activeren. Koop niet meteen een Microsoft 365-abonnement om een bestaand probleem te omzeilen. Staat het programma helemaal niet meer op de computer, dan verwijst Microsoft naar de herinstallatie via het Microsoft-account waaraan de oorspronkelijke aankoop is gekoppeld. Wie een school- of werklaptop heeft, kan beter eerst de eigen IT-helpdesk vragen; die kan de installatie en licentie centraal beheren. De pauze in de verspreiding is geen reden om alle Windows-beveiligingsupdates uit te zetten.
Dit is meer dan een lastig knopje in Windows. Door apps, licenties en updates te koppelen kan een softwaremaker veel op afstand herstellen, maar een fout raakt ook mensen die jaren geleden al betaalden. Office 2016 en 2019 krijgen bovendien geen beveiligingsupdates meer. Ze blijven bruikbaar, maar voor langdurig gebruik op een verbonden computer is dat een afzonderlijk risico. Een nieuwe aanschaf is daarmee een keuze over veiligheid en kosten, niet het automatische antwoord op deze storing. Kijk eerst welk product je bezit, waar je bestanden staan en of herstel van je bestaande licentie werkt.
Een alternatief, met grenzen
Wie minder afhankelijk wil zijn van één leverancier, kan voor eenvoudige brieven, huiswerk en spreadsheets ook LibreOffice bekijken. Het pakket is gratis en open source; de stichting erachter is gevestigd in Berlijn. Volgens de makers zijn er programma’s voor tekst, tabellen en presentaties. Bestanden uit Word en Excel zijn vaak te openen, maar LibreOffice documenteert zelf dat conversie niet altijd hetzelfde resultaat oplevert. Test daarom een kopie van een belangrijk schooldocument voordat je overstapt. Voor Outlook-mail, speciale macro’s of samenwerken via een schoolaccount is dit geen directe vervanging. Europese zeggenschap over de software betekent evenmin automatisch dat elke gekoppelde online dienst in Europa draait.
Ons oordeel: Microsoft moet vooral duidelijk maken waarom een optionele update voor Microsoft 365 bestaande Office-aankopen kon ontregelen, hoeveel mensen dat trof en wanneer de fout is verholpen. Intussen is de verstandigste stap voor getroffen gebruikers klein en concreet: bepaal of alleen de activering faalt of dat de app echt ontbreekt, en herstel daarna het gekochte product via de officiële route. Voor de langere termijn loont het om documenten in een gangbaar formaat te bewaren en af en toe een alternatief te testen. Dat geeft meer bewegingsruimte wanneer een leverancier of licentiesysteem opnieuw hapert.
Verder bij de bron
Lees zelf de onderzoeken, uitleg en aankondigingen achter dit verhaal.