macOS 27 zet AI-bestanden op je Mac, ook als je ze niet gebruikt

Je werkt aan een video of wilt foto’s bewaren, maar je Mac meldt dat de schijf bijna vol is. Sinds de komst van macOS 27 kan daar een onverwachte oorzaak achter zitten: bestanden voor Apple Intelligence worden op geschikte Macs automatisch opgehaald, ook als je de nieuwe AI-functies niet bewust gebruikt. MacRumors meldde woensdag dat de opslagcategorie Apple Intelligence op zijn M4 Pro Mac mini 20,67 gigabyte (GB) innam. Dat is één gemeten computer, geen belofte dat iedere Mac zoveel ruimte verliest. Juist bij een Mac met weinig opslag kan het verschil wel merkbaar zijn.

Ook Ars Technica zag grote waarden tijdens eigen tests, maar op andere machines en met een testversie. Een M3 MacBook Air liet na een schone installatie van macOS 27 bèta 7 in Instellingen 22,42 GB voor Apple Intelligence zien. Op een M1 MacBook Air en een MacBook Neo was dat volgens Ars ongeveer 14 GB. Een door MacRumors aangehaalde gebruikersafbeelding noemt zelfs 30,16 GB; die losse melding is geen gecontroleerde meting van de redactie. De veilige conclusie is dus: de opslag kan flink oplopen en verschilt per Mac. Hoe vaak 30 GB voorkomt, weten we niet.

Twee cijfers die iets anders meten

Apple noemt zelf voor bepaalde Macs met M3 of nieuwer en minstens 12 GB werkgeheugen maximaal 14 GB opslag die voor Apple Intelligence nodig is; voor andere geschikte Macs noemt het bedrijf maximaal 8 GB. Dat klinkt strijdig met de gemeten 20,67 en 22,42 GB. Maar Apples supportpagina legt niet uit of die systeemeis hetzelfde telt als de categorie Apple Intelligence in de opslaginstellingen. De ene waarde mag je dus niet zonder meer van de andere aftrekken. Apple zou duidelijker moeten uitleggen wat er precies in die categorie zit en waarom die per computer zo uiteenloopt.

De ruimte is niet alleen voor een icoontje. Een deel van de AI bestaat uit grote bestanden met aangeleerde patronen, zodat de Mac bijvoorbeeld tekst of afbeeldingen kan verwerken zonder alles naar een server te sturen. Dat kan prettig zijn als je controle over persoonlijke gegevens belangrijk vindt. Volgens Apple lopen zwaardere verzoeken soms alsnog via Private Cloud Compute, een dienst op servers. Lokaal opgeslagen modellen zijn dus geen garantie dat al het AI-gebruik lokaal blijft. Wel betekent het dat je laptop ruimte inlevert voor functies die je misschien nauwelijks opent.

Wat is anders dan vorig jaar?

Bij macOS 26 Tahoe kon de AI-download nog uitblijven als je Apple Intelligence niet inschakelde. In macOS 27 verdwijnt volgens de tests die keuze: na verbinding met internet komen de modellen alsnog binnen. Ars vergeleek vier schone installaties op dezelfde M1 MacBook Air. Met AI uit gebruikte Tahoe 26.6.2 in totaal 26,17 GB over de systeemvolumes; Golden Gate 27 bèta 7 met AI aan 42,92 GB. Dat is 16,75 GB verschil in déze proef, niet simpelweg de grootte van één model. Met AI op beide versies aan was het verschil 4,28 GB. De grafiek toont ook Ars’ tijdelijke offline-opstelling zonder download; dat is geen gewone instelling die Apple aanbiedt.

Voor Nederland en België is dit geen ver-van-ons-bedverhaal. Apple vermeldt Apple Intelligence op geschikte Macs in de EU en noemt Nederlands als ondersteunde taal voor veel functies. De nieuwe Siri AI is bij de start wel een Engelstalige bèta; wie dat niet gebruikt, kan alsnog ruimte voor de bredere AI-onderdelen kwijt zijn. De update kwam op 14 september uit. Een oudere proef van Ars speculeerde nog dat de EU misschien zou worden overgeslagen, maar Apples huidige supportpagina bevestigt de beschikbaarheid hier. Dat onderscheid is belangrijker dan een oude voorspelling herhalen.

Wat kun je ermee?

Kijk op je eigen Mac bij Systeeminstellingen, Algemeen, Opslag voordat je van een algemeen getal schrikt. Volgens Apple kun je daar zien welke soorten bestanden ruimte gebruiken. Foto’s of video’s verplaatsen naar een externe schijf en ongebruikte downloads opruimen kan helpen; Apple geeft geen gewone, gedocumenteerde knop om de AI-modellen van macOS 27 te verwijderen. Het is onverstandig om op goed geluk bestanden uit de systeemmap te wissen. Maak bij een grote systeemupdate eerst een reservekopie en controleer of je genoeg vrije ruimte hebt voor je eigen werk.

Onze afweging: lokale AI kan een privacyvoordeel bieden, maar Apple hoort gebruikers te laten kiezen of zij er schijfruimte voor afstaan. Bovendien zegt Apple zelf dat sommige zwaardere AI-taken via zijn clouddienst gaan en dat het daarvoor ook met Google en Nvidia werkt. Dat maakt de vraag wie de techniek en infrastructuur beheert minstens zo belangrijk als de plek waar een modelbestand op je Mac staat. Een Europese dienst kan een alternatief zijn voor losse AI-taken, maar neemt de door Apple ingebouwde opslag niet weg. Wie ruimte of zeggenschap belangrijker vindt dan deze functies, heeft nu weinig keuze binnen macOS 27.