Firefox 157 geeft je meer ruimte op het scherm en nieuwe adresbalksuggesties

Firefox-gebruikers in Nederland en België krijgen vanaf dinsdag 29 september een vernieuwde browser. De zichtbaarste keuze is praktisch: op een klein laptopscherm kun je de tabbladen en werkbalk weer met een gewone instelling versmallen, zodat een website meer ruimte krijgt. Daarnaast breidt Mozilla de suggesties in de adresbalk voor het eerst uit naar beide landen. Die kunnen je sneller naar een antwoord brengen, maar er kunnen ook gesponsorde resultaten tussen staan. Je hoeft geen nieuw programma te kiezen: de veranderingen komen met Firefox 157, al kan de uitrol per apparaat verschillen.

Wat verandert er ten opzichte van Firefox 156?

De vorige gewone versie, Firefox 156 van 15 september, bracht geen breed nieuw uiterlijk en noemde Nederland en België niet bij de landen met deze extra adresbalksuggesties. Firefox 157 verandert de kleuren, pictogrammen, menu's en zijbalk. Voor de meeste mensen is dat vooral een andere aanblik; een website wordt daardoor niet aantoonbaar sneller. Het wezenlijke verschil bij ruimtegebruik zit in de terugkeer van de compacte stand als ondersteunde instelling. Wie veel tabbladen open heeft of twee vensters naast elkaar gebruikt, kan nu schermhoogte terugwinnen zonder eerst verborgen browserinstellingen te veranderen.

Meer pagina, minder browserrand

Sinds Firefox 89 was de compacte weergave uit het gewone aanpassingsmenu verdwenen. Er bestond nog een omweg via de technische instellingen, maar Mozilla noemde die stand niet ondersteund en waarschuwde voor het wijzigen van zulke instellingen. In versie 157 staat de keuze rechtstreeks onder Instellingen, Uiterlijk, Vensterdichtheid. Kies daar Compact; de tabbladen en knoppen nemen dan minder plaats in. Dat is vooral nuttig bij lezen, schrijven of studeren op een scherm met weinig hoogte. Op een groot beeldscherm kan de normale stand prettiger blijven als je ruime knoppen wilt.

Een adresbalk met meer keuze, maar ook reclame

De adresbalk stelde al pagina's uit je geschiedenis, bladwijzers en open tabbladen voor. In Firefox 157 komen in Nederland en België volgens de officiële versienotities ook de bredere Firefox Suggest-resultaten beschikbaar. Dat kunnen verwijzingen naar informatie op het web zijn en soms betaalde suggesties. Een gesponsord resultaat moet als zodanig herkenbaar zijn. Het voordeel is dat een relevante bestemming al tijdens het typen kan verschijnen; het nadeel is dat de browser op diezelfde plek meer commerciële keuzes toont. Mozilla vermeldt niet dat iedere zoekopdracht of iedere gebruiker zo'n advertentie krijgt.

Zo houd je zelf de regie

Wil je de nieuwe suggesties niet, open dan op de computer Instellingen, Zoekfunctie en het onderdeel Adresbalk – Firefox Suggest. Daar kun je de categorieën aan- of uitzetten. Alleen gesponsorde suggesties uitschakelen laat andere hulp in de adresbalk bestaan; ook de contextuele Firefox-resultaten zijn afzonderlijk te beheren. Kijk goed welk type suggestie je kiest: een pagina uit je eigen bladwijzers is iets anders dan een websuggestie van Mozilla of een zoekterm van je ingestelde zoekmachine. Je hoeft je browser dus niet te vervangen om de reclame in dit onderdeel te beperken.

Privacy hangt af van het soort suggestie

Bij de nieuwe adresbalk is 'suggestie' geen synoniem voor 'alles blijft op mijn apparaat'. De privacymelding van Mozilla onderscheidt lokale resultaten van suggesties van de zoekmachine en van Firefox zelf. Zoektermen voor suggesties van je zoekmachine kunnen al tijdens het typen rechtstreeks naar die aanbieder gaan. Voor Firefox Suggest beschrijft Mozilla verschillende verwerkingen per regio, waaronder lokale verwerking buiten de Verenigde Staten en afgeschermde interactiegegevens. De documenten leggen niet precies vast welke werkwijze elke Nederlandse of Belgische gebruiker van 157 krijgt. Wie terughoudend wil zijn, controleert daarom beide soorten suggesties in de zoekinstellingen.

Op je telefoon is het verhaal anders

Mozilla spreekt over een ontwerp dat ook op mobiele apparaten verschijnt, maar de grootste zichtbare wijzigingen zijn volgens het eigen ontwerpteam op de computer. De uitbreiding van adresbalksuggesties naar Nederland en België staat in de versienotities voor de desktopbrowser. Een afzonderlijk hulpdocument voor Android en iPhone zegt nog dat mobiele Firefox Suggest buiten de Verenigde Staten alleen lokale resultaten toont. Dat document is van maart en dus ouder dan deze uitgave. De veilige conclusie is daarom beperkt: reken niet op dezelfde nieuwe suggesties op je telefoon, en kijk daar in de app welke instellingen daadwerkelijk beschikbaar zijn.

Wat merk je verder bij dagelijks gebruik?

Nieuwe lichte en donkere thema's veranderen vooral de aanblik. Snelkoppelingen op het nieuwe tabblad vastzetten kon overigens al vóór deze update; Mozilla heeft vooral die pagina opnieuw vormgegeven. De versienotities noemen ook reparaties die wel direct hinder kunnen wegnemen: een gekozen adresbalksuggestie werd soms ten onrechte als zoekopdracht geopend terwijl een pagina nog laadde, en bij verticale tabbladen kon de zijbalk in volledig scherm wegblijven. Dat zijn gerichte verbeteringen, geen bewijs dat alle pagina's sneller openen. Mozilla publiceerde bovendien een beveiligingsadvies met als impact 'hoog' beoordeelde fouten die in 157 zijn verholpen. De nieuwe kleuren zijn daarvoor geen maatstaf.

Voor wie is deze update de moeite waard?

Voor iemand die op een kleine laptop werkt, leest of leert, is de compactere balk de duidelijkste winst: dezelfde website krijgt meer van het scherm zodra je de optie kiest. Wie vaak dezelfde sites opent, kon al een snelkoppeling vastzetten; daarvoor hoef je niet op 157 te wachten. Gebruik je Firefox vooral voor enkele tabbladen op een groot scherm, dan zal het verschil vooral visueel zijn. De nieuwe Suggest-resultaten zijn handig als je snelle bestemmingen wilt, maar minder aantrekkelijk als je de adresbalk sober wilt houden. Mijn oordeel: werk Firefox bij voor de verholpen beveiligingsfouten en hinderlijke bugs, maar kies de nieuwe indeling en suggesties bewust op grond van jouw scherm en voorkeuren.

Mozilla testte de vormgeving de afgelopen maanden al in de experimentele Nightly-versie; 29 september is de datum waarop ze naar de gewone Firefox-gebruikers wordt gebracht. Een voorafgaand ontwerpbericht noemde een verbetering van laadtijden over het afgelopen jaar, maar koppelde dat cijfer niet aan Firefox 157. Het zou misleidend zijn om die prestatie aan dit nieuwe uiterlijk toe te schrijven. Het verschil dat je nu wel kunt controleren, is concreet: vergelijk de normale en compacte stand op je eigen scherm, en kijk na de update welke suggesties in jouw adresbalk verschijnen. Zo bepaal je zelf of de extra ruimte en de extra resultaten iets toevoegen. Firefox werkt zichzelf doorgaans automatisch bij; via Help en Over Firefox kun je de versie controleren.