Een andere appwinkel op je Android-telefoon gebruiken is mogelijk, maar vaak voelt de ingebouwde Google Play Store eenvoudiger. F-Droid, een winkel voor gratis apps waarvan de broncode openbaar is, heeft op 24 september versie 2.0 aangekondigd. Het is volgens de makers de grootste vernieuwing van hun app in tien jaar. De uitrol volgt verspreid over de komende weken. Voor gebruikers in Nederland en België is vooral de belofte interessant: een alternatief wordt pas een echte keuze als je er zonder speurwerk een bruikbare app vindt en die actueel kunt houden.
De oude F-Droid maakte het niet altijd makkelijk om tussen duizenden apps te zoeken. In de nieuwe versie komen ontdekken, zoeken en je geïnstalleerde apps ieder op een eigen plek. De zoekfunctie kijkt volgens F-Droid ook naar beschrijvingen en vertaalde teksten, niet alleen naar een appnaam. Wie bijvoorbeeld een kaart zonder internet zoekt, kan daardoor op de functie zoeken in plaats van eerst de naam te kennen. Dat is een aannemelijk voordeel op papier, maar wij hebben de nieuwe app niet op een telefoon getest. De eerste illustratie verbeeldt de vroegere zoektocht; zij toont geen werkelijk F-Droid-scherm.
Wat verandert er voor jou?
De keuze wordt tegelijk duidelijker afgebakend. F-Droid ordent apps in fijnere categorieën en laat je filteren op geschiktheid voor jouw toestel. De winkel gebruikt ook waarschuwingen voor zaken die je misschien niet wilt, zoals advertenties, volgen of afhankelijkheid van een gesloten internetdienst. Zulke waarschuwingen zijn nuttiger dan het algemene etiket “privacyvriendelijk”: ze helpen je per app beoordelen welke partij nog meekijkt. F-Droid erkent zelf dat sommige ongewenste kenmerken gemist kunnen worden. De tweede illustratie laat de nieuwe ordening zien als beeldmetafoor, niet als geteste interface.
Bij het installeren belooft F-Droid minder losse bevestigingen. Op geschikte Android-telefoons kan de winkel via een nieuwere systeemfunctie toestemming vragen zodra je voor een app kiest, nog vóór de download klaar is. De makers zeggen ook dat F-Droid updates standaard zelf ophaalt en installeert, tenzij jouw eerdere voorkeur anders is. Dat maakt onderhoud minder afhankelijk van handmatig controleren. Het eerste installeren van F-Droid zelf blijft wel een aparte stap buiten Google Play: Android vraagt daarvoor toestemming aan de bron van de download. De definitieve versienotities noemen ook een terugval naar de gewone systeemvraag als de vroege toestemming mislukt. De eerste keuze voor een extra winkel verdwijnt dus niet.
De catalogus is bewust anders dan die van Google Play. De hoofdcollectie van F-Droid laat alleen vrije, open broncode toe en controleert volgens het eigen toelatingsbeleid de herkomst en bouw van apps. Daardoor krijg je niet vanzelf iedere bank-, streaming- of schoolapp die je nu via Google Play gebruikt. Een paar open alternatieven proberen kan prima naast je bestaande apps; je hoeft je hele telefoon niet ineens om te bouwen. Ook “open broncode” is geen bewijs dat elk programma veilig of goed onderhouden is. Lees bij een concrete app de beschrijving, laatste update en eventuele waarschuwingen voordat je hem installeert.
Meer keuze is geen veiligheidsstempel
Veiligheid vraagt een eerlijke vergelijking. F-Droid beschrijft onder meer digitale handtekeningen voor appupdates en openbaar gemaakte bouwinformatie. Google zegt op zijn beurt dat Play Protect ook apps uit andere winkels op schadelijk gedrag scant. Daarmee is geen van beide winkels automatisch waterdicht en is een waarschuwing ook niet altijd een bewezen besmetting. F-Droid meldt dat een onafhankelijke beveiligingscontrole voor 2.0 is uitgevoerd en punten zijn aangepakt, maar het volledige nieuwe rapport was bij de aankondiging nog niet openbaar. De veiligste praktische stap is downloaden via de officiële F-Droid-site en ongewenste veiligheidswaarschuwingen niet gedachteloos wegklikken.
Voor onze EU-first-afweging gaat dit over zeggenschap. De Europese Commissie zegt dat de Digital Markets Act ruimte moet geven aan appwinkels buiten de grote platforms. F-Droid schrijft dat die Europese druk heeft geholpen om installeren op Android minder stroef te maken; precies hoeveel van de nieuwe werking rechtstreeks door de wet komt, is daarmee niet onafhankelijk vastgesteld. F-Droid wordt volgens zijn eigen informatie door vrijwilligers gemaakt en juridisch vertegenwoordigd via Commons Conservancy. Het is dus een andere organisatie en een andere appselectie dan Google Play, maar een F-Droid-app op een gewone Android-telefoon maakt je toestel, besturingssysteem of andere Google-diensten niet automatisch onafhankelijk.
Ons oordeel: voor wie één of twee dagelijkse apps buiten de dominante winkel wil zoeken, kan F-Droid 2.0 de drempel echt verlagen. Google Play blijft voorlopig praktischer als je vooral commerciële apps, aankopen of een specifieke school- of bankapp nodig hebt; Google documenteert daar ook eigen betaal- en licentiediensten voor. F-Droid is vooral een extra route waarmee je kunt vergelijken en kiezen. De nieuwe versie komt gefaseerd en vereist volgens F-Droid minimaal Android 7; op Android 6 blijven oudere F-Droid-versies bruikbaar. Wacht dus niet op een magische volledige vervanger, maar kijk of er voor jouw ene belangrijke app een passend alternatief is.
Verder bij de bron
Lees zelf de onderzoeken, uitleg en aankondigingen achter dit verhaal.