Eerenberg belooft binnen een maand plan voor zorgkostenaftrek

Staatssecretaris Eerenberg wil binnen een maand met een plan voor de zorgkostenaftrek komen. Dat meldt de NOS op 14 oktober op basis van zijn toelichting. Het kabinet wil de aftrek vanaf 2028 afschaffen, maar heeft nog niet uitgewerkt hoe mensen met een chronische ziekte of beperking worden gecompenseerd. Daardoor blijft voor hen onduidelijk hoeveel zij straks zelf moeten betalen.

Voor compensatie is 350 miljoen euro gereserveerd. In een Kamerbrief van 8 april schreef het kabinet dat dit geld vanaf 2027 beschikbaar is. Dat bedrag is een gezamenlijk budget voor ondersteuning, geen vast bedrag dat iedere patiënt ontvangt. De brief koppelt de verdeling aan onderzoek naar de samenloop van maatregelen: één huishouden kan zowel hogere zorgkosten als veranderingen in uitkeringen en toeslagen ondervinden.

Meer dan één regeling

In de Kamerbrief neemt het kabinet niet alleen het verdwijnen van de aftrek mee, maar ook het stoppen van de bestaande tegemoetkoming specifieke zorgkosten en de gevolgen voor toeslagen. Het kabinet wil effecten voor onder meer chronisch zieken, mensen in de WIA en gepensioneerden samen bekijken. De brief noemt ook voorgenomen eigen bijdragen voor wijkverpleging en veranderingen in huishoudelijke hulp. De precieze uitwerking van verschillende maatregelen stond toen nog open.

Wat de huidige aftrek oplevert

De bestaande Nederlandse regeling verlaagt het inkomen waarover iemand belasting betaalt. Volgens het overzicht van de Belastingdienst voor 2026 kunnen onder meer steunzolen, prothesen en aanpassingen aan een auto in aanmerking komen. Het gaat alleen om kosten waarvoor geen vergoeding kan worden verkregen. Ze moeten zijn betaald in het jaar waarover aangifte wordt gedaan.

Niet de volledige zorgrekening is aftrekbaar. Zorgpremies, het verplichte en vrijwillige eigen risico en wettelijke eigen bijdragen vallen erbuiten. Ook geldt een drempel: alleen het bedrag aan toegestane kosten daarboven telt mee. De aangifte berekent die drempel automatisch. Een betaalde rekening van duizend euro betekent dus niet dat iemand duizend euro terugkrijgt. De regeling werkt via de belastingheffing, niet als een volledige vergoeding van alle gemaakte uitgaven.

Ook bij weinig belasting

Er bestaat daarnaast al een tegemoetkoming specifieke zorgkosten voor mensen die na de aftrek weinig of geen belasting betalen. De Belastingdienst beoordeelt die na de aangifte; een afzonderlijke aanvraag is niet nodig. Eerst volgt de belastingaanslag, daarna wordt een eventuele tegemoetkoming apart betaald. Daarmee kan er ook een uitbetaling zijn wanneer de gewone belastingteruggave weinig oplevert.

De reden is dat mensen met een laag inkomen soms al zo weinig belasting betalen dat zij hun belastingkortingen niet helemaal kunnen benutten. Zorgkostenaftrek kan dat effect versterken. De tegemoetkoming betaalt het deel van die kortingen dat daardoor verloren gaat alsnog uit. Zij heeft daarmee een andere werking dan de gewone aftrek.

De Kamer vroeg vorige maand om behoud van de aftrek voor mensen die daadwerkelijk chronisch ziek of gehandicapt zijn. Volgens de NOS overwegen partijen de afschaffing uit het Belastingplan te halen als het nieuwe voorstel onvoldoende steun krijgt.