Chrome opent de deur voor kleinere foto’s in JPEG XL

Foto’s bekijken zonder onnodig veel data binnen te halen: daarvoor krijgt Chrome er een mogelijkheid bij. Google heeft op 6 oktober aangekondigd dat Chrome 155 afbeeldingen in JPEG XL kan openen. Dat formaat kan beelden kleiner bewaren, terwijl ook verliesvrije opslag mogelijk is. Voor mensen die in Nederland of België foto’s bekijken, delen of bewaren, is vooral belangrijk dat meer browsers ermee overweg kunnen. Het gaat om een bestandsformaat, geen nieuwe fotodienst waarvoor je een account moet maken.

De stabiele Chrome-versie is op dezelfde dag uitgebracht voor Windows, Mac en Linux. Google verspreidt die update over dagen tot weken, zodat nog niet iedereen hem heeft. Een browser die het formaat kan lezen is bovendien maar één helft van het verhaal. De website moet de afbeelding ook in dat formaat aanbieden. Deze update verkleint dus niet vanzelf je bestaande fotobibliotheek, je cloudrekening of alle plaatjes op internet.

Een gewone JPEG is al een samengepakt beeldbestand: meestal zijn bij het maken daarvan details weggegooid om ruimte te besparen. JPEG XL biedt verschillende manieren om beelden te verkleinen, waaronder opslag waarbij alle gegevens behouden blijven. Bijzonder is dat een bestaande JPEG ook kleiner kan worden verpakt zonder opnieuw beeldinformatie weg te gooien. Volgens de standaardcommissie kan die later worden teruggezet naar exact hetzelfde JPEG-bestand. Dat is nuttig wanneer een ander programma alleen met de oude vorm overweg kan.

Kleiner betekent niet automatisch sneller

Google noemt in zijn aankondiging 30 tot 50 procent betere compressie dan JPEG. Dat is een claim van de maker van Chrome, geen besparing die wij voor iedere foto hebben vastgesteld. De gekozen afbeelding, gewenste kwaliteit en manier van omzetten tellen mee. Google verwacht vooral voordeel bij beelden waarvoor veel detail of verliesvrije opslag belangrijk is. Ook kan een beeld tijdens het downloaden geleidelijk zichtbaar worden, in plaats van pas wanneer het hele bestand binnen is.

Chrome loopt hiermee in op Safari, dat JPEG XL al sinds versie 17 in 2023 ondersteunt. Google stopte zijn eerdere Chrome-experiment juist in 2022. Een Google-ontwikkelaar schreef destijds dat onder meer compressie, snelheid en ondersteuning elders werden afgewogen. Nu komt het formaat alsnog in de gewone browser terecht. Die ommekeer laat zien waarom een goede standaard alleen niet genoeg is: gebruikers kunnen pas voordeel hebben als de programma’s waarmee zij beelden openen meedoen.

Er bestaan al andere zuinige beeldformaten. Mozilla’s documentatie noemt AVIF en WebP als alternatieven voor onder meer JPEG, met verschillende mogelijkheden en ondersteuning. Een website hoeft daarom niet alles voortaan in JPEG XL te stoppen. Google raadt aan zowel AVIF als JPEG XL te proberen. Onze afweging: het juiste alternatief hangt af van de afbeelding en de apparaten van bezoekers. Zonder dezelfde beelden op gelijke kwaliteit te vergelijken, is een algemene winnaar aanwijzen weinig zinvol.

Onze proef: dezelfde JPEG terug

We hebben één eigen illustratie uit dit artikel getest, als JPEG van 666.265 bytes. Met de gereedschappen van het JPEG XL-project werd dat een bestand van 547.314 bytes: bijna 18 procent kleiner. Daarna zetten we het terug naar JPEG. Een controle van de volledige bestanden bevestigde dat het herstelde bestand byte voor byte gelijk was aan het origineel. Dit is een proef met één gemaakte illustratie, geen representatieve fototest en geen meting van de snelheid van Chrome.

De projectdocumentatie beschrijft die verliesvrije herverpakking als het standaardgedrag van zijn programma’s bij een JPEG. Dat verklaart waarom onze proef iets anders meet dan een nieuwe foto op een gekozen kwaliteitsniveau samendrukken. De uitkomst bewijst dat deze bestaande JPEG compacter kon worden bewaard en exact kon terugkomen. Zij bewijst niet dat iedere vakantiefoto dezelfde procentuele winst oplevert. Ook weten we hiermee niet hoeveel stroom of wachttijd een website bespaart.

Voor websites blijft een terugvalmogelijkheid verstandig: geef bezoekers die JPEG XL niet kunnen openen een ander bestand dat hun browser wel begrijpt. WebKit beschrijft hoe zo’n keuze mogelijk is zonder dat de bezoeker zelf een formaat hoeft uit te zoeken. Dat is het praktische voordeel van bredere ondersteuning: betere opslag hoeft dan geen ingewikkelde keuze voor de lezer te worden. Voor iemand met een oudere browser hoort een foto gewoon zichtbaar te blijven.

Vanuit zeggenschap is vooral interessant dat JPEG XL een open standaard heeft, met vrij beschikbare referentiesoftware. Je hoeft het beeldformaat niet bij één cloudbedrijf af te nemen. Wij vinden de mogelijkheid om de oorspronkelijke JPEG terug te krijgen daarom waardevoller dan een spectaculaire besparingsbelofte. Wie foto’s lang wil bewaren, heeft iets aan bestanden die mee kunnen naar een andere omgeving. Chrome helpt die keuze nu vooruit; de echte winst hangt af van toepassingen en websites die haar vervolgens bruikbaar maken.