ACM verduidelijkt regels voor overstappen naar een andere clouddienst

De Autoriteit Consument & Markt heeft maandag een conceptleidraad gepubliceerd over overstappen tussen clouddiensten. Daarmee wil de toezichthouder duidelijk maken hoe klanten hun gegevens kunnen meenemen en welke hulp hun aanbieder moet leveren. Dat raakt onder meer bedrijven en overheden die hun bestanden of software bij een andere leverancier willen onderbrengen, zonder vast te blijven zitten aan diens prijzen en voorwaarden.

Volgens de ACM kennen veel klanten hun rechten onvoldoende en hebben aanbieders moeite om de Europese Data Act uit te voeren. Bestuurslid Manon Leijten verwacht dat makkelijker overstappen de concurrentie op prijs en kwaliteit versterkt. De verordening geldt in de hele EU, dus ook in België, en omvat ook leveranciers van buiten de Unie die er clouddiensten aanbieden.

Wat een verhuizing nog kost

De Europese Commissie noemt hoge kosten voor het weghalen van gegevens, langdurige procedures en systemen die slecht samenwerken als obstakels. De Data Act verplicht aanbieders die hindernissen weg te nemen. Voor klanten uit zowel de publieke als de private sector moeten contracten duidelijker maken wat er bij een overstap gebeurt. Ook meerdere clouddiensten tegelijk gebruiken en gegevens ertussen uitwisselen valt onder de regels.

Vanaf 12 januari 2027 mag een aanbieder geen overstapkosten meer rekenen. Tot die datum mogen alleen rechtstreeks met de verhuizing verbonden kosten worden doorberekend. Bij blijvend gebruik van meerdere diensten naast elkaar mogen de werkelijke kosten van gegevensoverdracht ook daarna worden gerekend. Eigen organisatorisch werk aan een verhuizing blijft bovendien nodig en kan geld kosten: de ACM belooft geen volledig kosteloos project. Het gewone abonnement blijft tijdens de lopende overeenkomst wel verschuldigd.

Voor het aankondigen van een overstap geldt volgens de leidraad een termijn van maximaal twee maanden. Daarna duurt de feitelijke overgang in beginsel hooguit dertig kalenderdagen. Als dat technisch onhaalbaar is, moet de aanbieder dit binnen veertien werkdagen onderbouwen; de alternatieve overgang mag maximaal zeven maanden duren. Na de overgang moet de klant nog minstens dertig dagen gegevens kunnen opvragen.

Gegevens meenemen

Bij online software moeten aanbieders onder meer open koppelingen beschikbaar stellen en gegevens ten minste in een gangbaar, door computers leesbaar formaat kunnen uitvoeren. Voor gehuurde computerinfrastructuur geldt een andere eis: bij een vergelijkbare dienst moeten gedeelde functies in grote lijnen hetzelfde resultaat opleveren. Die eis betreft dus functies die beide diensten hebben. De Commissie zondert gegevens die bedrijfsgeheimen of intellectuele eigendom van de leverancier bevatten uit van de overdraagbare gegevens.

De ACM is sinds eind 2025 de Nederlandse toezichthouder op de Data Act en kan meldingen onderzoeken en handhaven. Het vandaag gepubliceerde document is nog een concept. Marktpartijen kunnen tot en met 6 november reageren, onder meer op ontbrekende uitleg of onderdelen die volgens hen niet aansluiten bij de praktijk of rechtspraak. De consultatie staat los van de verplichting om de al geldende verordening na te leven.