# Staat wil Borssele overnemen, maar langer openblijven staat niet vast

De staat wil het Zeeuwse meerderheidsbelang in exploitant EPZ kopen om kerncentrale Borssele na 2033 open te kunnen houden. Het akkoord van 23 september moet nog worden goedgekeurd; ook veiligheid en investeringen worden apart getoetst. Voor je stroomrekening verandert nu niets.

- Canonieke URL: https://nxtnews.nl/artikel/staat-wil-borssele-overnemen-maar-langer-openblijven-staat-niet-vast
- Gepubliceerd: 2026-09-24T01:31:10Z
- Rubriek: Algemeen
- Uitgever: Nxt

Door Tim Bouchratan

![Conceptuele illustratie van een kerncentrale aan de kust, hoogspanningslijnen en een vraagteken bij de toekomstige exploitatie.](https://nxtnews.nl/web/images/nxt-68572857212dd41d7e4d.jpg)

AI-illustratie · Nxt Generation News · Geen foto van de beschreven gebeurtenis.

De Nederlandse staat wil de kerncentrale Borssele indirect in handen krijgen. Op 23 september maakte het kabinet bekend dat het een akkoord heeft bereikt over de aankoop van de Zeeuwse aandelen in exploitant EPZ. Daarmee krijgt het Rijk, als de verkoop doorgaat, 70 procent van het bedrijf. Het doel is de bestaande centrale ook na 2033 stroom te laten produceren. Voor wie vandaag thuis of op het werk stroom gebruikt, verandert daarmee nog niets aan de levering of de prijs: een eigendomswisseling verlengt de vergunning niet en legt geen nieuw stroomtarief vast.

Bronnen bij deze passage: [1. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/09/23/nederlandse-staat-neemt-aandelen-kerncentrale-borssele-over) · [2. Eerste Kamer](https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/36847_bedrijfsduurverlenging)

## Van Zeeuwse naar landelijke verantwoordelijkheid

Tot nu toe zit dat belang via ZEH Energy bij de provincie Zeeland en Zeeuwse gemeenten. In 2024 begon het Rijk alleen verkennende gesprekken met hen; nu ligt er een onderhandelaarsakkoord. De Zeeuwse overheden willen de verantwoordelijkheid voor een eventuele verlenging niet zelf dragen. De andere 30 procent van EPZ blijft bij het Duitse energiebedrijf RWE. Parlement en huidige aandeelhouders moeten nog instemmen voordat de aandelen overgaan. Een overdrachtsdatum staat niet in de bekendmaking. Het is dus te vroeg om te zeggen dat de staat al eigenaar is.

Bronnen bij deze passage: [1. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/09/23/nederlandse-staat-neemt-aandelen-kerncentrale-borssele-over) · [8. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/06/04/rijksoverheid-start-verkennende-gesprekken-over-eigendom-kerncentrale-borssele)

Voor het belang is een aankoopprijs van 115,7 miljoen euro afgesproken. Daarnaast wil het Rijk als aandeelhouder 119 miljoen euro aan vermogen beschikbaar stellen, onder meer om lopende kosten van EPZ te kunnen dragen. Dat zijn twee verschillende posten: het tweede bedrag is niet simpelweg een opslag op de koopprijs die rechtstreeks naar de verkopers gaat. Volgens het kabinet is de prijs onafhankelijk getoetst en marktconform bevonden. De volledige toekomstige kosten van langer draaien staan daarmee nog niet vast; de aandeelhouders moeten later afzonderlijk beslissen of zij de benodigde investeringen doen.

Bronnen bij deze passage: [1. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/09/23/nederlandse-staat-neemt-aandelen-kerncentrale-borssele-over) · [4. EPZ](https://www.epz.nl/nieuws/eerste-kamer-akkoord-met-wetswijziging-bedrijfsduurverlenging-kerncentrale-borssele/)

## Een wettelijke deur gaat open, geen automatische verlenging

De overname komt vlak na een andere stap. De Eerste Kamer nam op 22 september de wijziging van de Kernenergiewet aan. Onder de bestaande wet mocht Borssele na 31 december 2033 geen kernenergie meer produceren en kon een nieuwe aanvraag voor de periode daarna niet worden behandeld. De wetswijziging haalt die wettelijke blokkade weg. Dat is een wezenlijk verschil met de eerdere situatie, maar het is geen besluit dat de reactor veilig genoeg is om langer te draaien. De Eerste Kamer vermeldt bovendien dat de wet op een nog te bepalen moment in werking treedt.

Bronnen bij deze passage: [2. Eerste Kamer](https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/36847_bedrijfsduurverlenging)

Exploitant EPZ bereidt een aanvraag voor en verwacht die rond de zomer van 2027 in te dienen. Het bedrijf onderzoekt niet alleen de technische staat van de centrale, maar ook de brandstofcyclus en de investeringen die een extra bedrijfsperiode vergt. De onafhankelijke toezichthouder ANVS beoordeelt vervolgens of Borssele aan de veiligheidseisen kan blijven voldoen. Daarbij gaat het onder meer om slijtage van onderdelen, mogelijke verbeteringen en milieueffecten. Volgens de huidige planning van de ANVS zou een definitieve vergunning in 2028 kunnen volgen. Die data zijn verwachtingen, geen toezegging dat de aanvraag slaagt.

Bronnen bij deze passage: [3. Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming](https://www.autoriteitnvs.nl/voorlichting/nucleaire-inrichtingen-nucleaire-veiligheid/kerncentrale-borssele-epz/bedrijfsduurverlenging-kerncentrale-borssele) · [4. EPZ](https://www.epz.nl/nieuws/eerste-kamer-akkoord-met-wetswijziging-bedrijfsduurverlenging-kerncentrale-borssele/)

## Wat betekent dit voor stroomgebruikers?

Borssele is de enige werkende kerncentrale van Nederland. Volgens de Rijksoverheid levert zij met 485 megawatt vermogen ongeveer 4 miljard kilowattuur per jaar, vergelijkbaar met het jaarlijkse stroomverbruik van ruim een miljoen huishoudens. Dat maakt de uitkomst relevant voor de hoeveelheid elektriciteit die Nederland na 2033 zelf kan opwekken zonder directe CO₂-uitstoot bij de productie. Het zegt niet dat die huishoudens hun stroom rechtstreeks uit Borssele krijgen. Elektriciteit komt op een gedeeld net en de prijs op je contract hangt ook van andere bronnen, handel en je leverancier af.

Bronnen bij deze passage: [1. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/09/23/nederlandse-staat-neemt-aandelen-kerncentrale-borssele-over) · [5. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/themas/familie-zorg-en-gezondheid/straling/toepassingen-van-ioniserende-straling/kernenergie)

Voor consumenten is de vergelijking daarom vooral tussen twee toekomstige scenario's. Zonder nieuwe vergunning stopt de productie na 2033 volgens de huidige grens. Met een positieve veiligheidsbeoordeling én een investeringsbesluit kan deze bestaande bron langer meedoen in de stroommix. Meer aanbod uit één centrale garandeert echter geen lagere rekening; de bekendmaking bevat geen berekening voor consumentenprijzen. Ook valt de aankoop van de bestaande EPZ-aandelen niet samen met de plannen voor nieuwe kerncentrales. Een besluit over de levensduur van Borssele vertelt nog niet of, waar of wanneer nieuwe reactoren worden gebouwd.

Bronnen bij deze passage: [1. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/09/23/nederlandse-staat-neemt-aandelen-kerncentrale-borssele-over) · [2. Eerste Kamer](https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/36847_bedrijfsduurverlenging) · [5. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/themas/familie-zorg-en-gezondheid/straling/toepassingen-van-ioniserende-straling/kernenergie)

## Veiligheid en afval blijven aparte vragen

Een langere bedrijfsduur verplaatst ook de datum waarop de centrale moet worden afgebroken. EPZ zegt dat het geld daarvoor in een afzonderlijke stichting wordt ondergebracht en dat er een ontmantelingsplan moet zijn. Dat is een ander vraagstuk dan de opslag van hoogradioactief afval tijdens de bedrijfsperiode. Afvalbeheerder COVRA beschrijft dat restafval uit Borssele na opwerking in Frankrijk terugkomt voor opslag in Zeeland. De aankoop van aandelen lost die opslagvraag niet op. Wie verlenging beoordeelt, moet dus naast de elektriciteit ook de veiligheid, toekomstige ontmanteling en afvalketen meewegen.

Bronnen bij deze passage: [6. EPZ](https://www.epz.nl/kennis-verdieping/ontmanteling-kerncentrale-borssele/) · [7. COVRA](https://www.covra.nl/nl/radioactief-afval/verwerking/)

Ook inwoners van België kunnen het vervolg volgen. De ANVS schrijft dat mensen en organisaties uit omringende landen, vooral België en Duitsland, bij onderdelen van de vergunningprocedure kunnen reageren. Volgens de huidige planning komt er na publicatie van een ontwerpvergunning een termijn van zes weken voor zienswijzen; na een definitieve vergunning is beroep mogelijk. Dat is concreter dan een algemeen debat over kernenergie: de stukken moeten laten zien welke veiligheidsmaatregelen EPZ voor deze verouderende centrale voorstelt en welke milieueffecten de toezichthouder meeweegt.

Bronnen bij deze passage: [3. Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming](https://www.autoriteitnvs.nl/voorlichting/nucleaire-inrichtingen-nucleaire-veiligheid/kerncentrale-borssele-epz/bedrijfsduurverlenging-kerncentrale-borssele)

De politieke keuze is nu een stap verder, maar de uitkomst ligt nog open. Eerst moeten parlement en Zeeuwse aandeelhouders de verkoop bekrachtigen. Daarna is voor extra bedrijfsjaren een onderbouwde aanvraag nodig, gevolgd door een zelfstandig veiligheidsoordeel en een investeringsbesluit. Voor lezers is dat het onderscheid om in het oog te houden: de staat wil zeggenschap kopen over een bestaande stroombron, niet vandaag een verlenging of een lagere energierekening leveren. De eerstvolgende toetsbare momenten zijn de formele aandelentransactie en de verwachte vergunningaanvraag in 2027.

Bronnen bij deze passage: [1. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/09/23/nederlandse-staat-neemt-aandelen-kerncentrale-borssele-over) · [2. Eerste Kamer](https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/36847_bedrijfsduurverlenging) · [3. Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming](https://www.autoriteitnvs.nl/voorlichting/nucleaire-inrichtingen-nucleaire-veiligheid/kerncentrale-borssele-epz/bedrijfsduurverlenging-kerncentrale-borssele) · [4. EPZ](https://www.epz.nl/nieuws/eerste-kamer-akkoord-met-wetswijziging-bedrijfsduurverlenging-kerncentrale-borssele/) · [8. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/06/04/rijksoverheid-start-verkennende-gesprekken-over-eigendom-kerncentrale-borssele)

## Bronnen

- [1. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/09/23/nederlandse-staat-neemt-aandelen-kerncentrale-borssele-over)
- [2. Eerste Kamer](https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/36847_bedrijfsduurverlenging)
- [3. Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming](https://www.autoriteitnvs.nl/voorlichting/nucleaire-inrichtingen-nucleaire-veiligheid/kerncentrale-borssele-epz/bedrijfsduurverlenging-kerncentrale-borssele)
- [4. EPZ](https://www.epz.nl/nieuws/eerste-kamer-akkoord-met-wetswijziging-bedrijfsduurverlenging-kerncentrale-borssele/)
- [5. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/themas/familie-zorg-en-gezondheid/straling/toepassingen-van-ioniserende-straling/kernenergie)
- [6. EPZ](https://www.epz.nl/kennis-verdieping/ontmanteling-kerncentrale-borssele/)
- [7. COVRA](https://www.covra.nl/nl/radioactief-afval/verwerking/)
- [8. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2024/06/04/rijksoverheid-start-verkennende-gesprekken-over-eigendom-kerncentrale-borssele)

[Bronnen en werkwijze](https://nxtnews.nl/bronnen#werkwijze)