# Schoner Tata Steel loopt vertraging op: plan voor 2030 nu onhaalbaar

Het kabinet, de provincie en Tata Steel streven naar een akkoord vóór 1 maart 2027. Voor omwonenden is schonere lucht daarmee nog niet gegarandeerd; toezicht op twee vervuilende fabrieken loopt wel door.

- Canonieke URL: https://nxtnews.nl/artikel/schoner-tata-steel-loopt-vertraging-op-plan-voor-2030-nu-onhaalbaar
- Gepubliceerd: 2026-09-26T03:57:18Z
- Rubriek: Algemeen
- Uitgever: Nxt

Door Tim Bouchratan

![Illustratie: een bewoner kijkt vanaf een straat richting een staalfabriek aan het water.](https://nxtnews.nl/web/images/nxt-17d04515f6149e7d8790.jpg)

AI-illustratie · Nxt Generation News · Geen foto van de beschreven gebeurtenis.

Omwonenden van Tata Steel in de IJmond moeten langer wachten op zekerheid over een schonere staalfabriek. Het kabinet, de provincie Noord-Holland en het bedrijf maakten op 25 september bekend dat hun geplande definitieve afspraak niet voor 30 september rondkomt. Ze mikken nu op 1 maart 2027. Bovendien is de oorspronkelijke planning om alle verduurzamingsprojecten uiterlijk in 2030 af te ronden volgens het kabinet niet meer haalbaar. Wanneer de projecten wél klaar kunnen zijn, moet nog worden afgesproken.

Bronnen bij deze passage: [1. Provincie Noord-Holland](https://www.noord-holland.nl/Actueel/Archief/2026/September_2026/Onderhandelingen_maatwerkafspraak_over_verduurzaming_Tata_Steel_worden_voorgezet) · [5. Ministerie van Klimaat en Groene Groei / IenW](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46384) · [6. Addendum to the Joint Letter of Intent](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46385)

Dat uitstel is meer dan een nieuwe datum op papier. Het beoogde pakket moet de uitstoot en overlast verminderen terwijl de staalproductie in IJmuiden doorgaat. Voor iemand die in Wijk aan Zee, IJmuiden of Beverwijk woont, levert de verlenging vandaag geen gegarandeerde daling van stof, stank of gezondheidsrisico’s op. Voor medewerkers en toeleveranciers blijft onzeker wanneer de nieuwe productie-installaties daadwerkelijk worden gebouwd. Het toezicht op de bestaande fabrieken staat los van de onderhandelingen en gaat intussen door.

Bronnen bij deze passage: [1. Provincie Noord-Holland](https://www.noord-holland.nl/Actueel/Archief/2026/September_2026/Onderhandelingen_maatwerkafspraak_over_verduurzaming_Tata_Steel_worden_voorgezet) · [5. Ministerie van Klimaat en Groene Groei / IenW](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46384) · [4. RIVM](https://www.rivm.nl/publicaties/bijdrage-van-tata-steel-nederland-aan-gezondheidsrisicos-van-omwonenden-en-kwaliteit)

## Van belofte naar onzekere planning

Een jaar geleden tekenden de overheid en Tata Steel een intentieverklaring. Daarin stond het streven om voor eind september 2026 een bindende maatwerkafspraak te sluiten. Het plan: een deel van de productie op kolen vervangen door installaties die eerst op aardgas draaien, plus maatregelen tegen uitstoot van fijnstof, lood, stikstofoxiden en hinder. De overheid stelde daarvoor maximaal 2 miljard euro in het vooruitzicht, op een geraamde totale investering van 4 tot 6,5 miljard euro. Die intentieverklaring was nog geen uitvoeringscontract en de staatssteun is niet al uitbetaald.

Bronnen bij deze passage: [2. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2025/09/29/intentieverklaring-voor-vergroening-tata-steel-getekend) · [5. Ministerie van Klimaat en Groene Groei / IenW](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46384)

De nieuwe datum is ook geen harde eindstreep. Volgens de gepubliceerde aanvulling mogen partijen vanaf 1 maart 2027 de intentieverklaring zonder opgave van redenen beëindigen als er dan nog geen deal is. De overige bepalingen blijven staan. Het kabinet zegt dat het zo snel mogelijk een overeenkomst wil, maar ook nog een nieuwe projectplanning, financiële onderbouwing en een Europese beoordeling van de voorgenomen staatssteun nodig heeft. Pas een definitieve afspraak kan vastleggen welke resultaten Tata moet leveren en wanneer.

Bronnen bij deze passage: [6. Addendum to the Joint Letter of Intent](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46385) · [5. Ministerie van Klimaat en Groene Groei / IenW](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46384)

In een interne beslisnota van 16 september staat waarom het kabinet niet simpelweg de oude planning kan laten staan: een gedwongen eerdere sluiting van de kooksgasfabrieken verandert de kosten en de volgorde van het hele project. Dat document werd tegelijk met de Kamerbrief openbaar. Het bedrijf en de overheid moeten nu eerst opnieuw uitrekenen hoe de omschakeling mogelijk is. Voor omwonenden betekent dit dat een nieuwe einddatum voor de werkzaamheden nog ontbreekt, ook als er in maart een contract ligt.

Bronnen bij deze passage: [8. Beslisnota ministerie van Klimaat en Groene Groei](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46386) · [5. Ministerie van Klimaat en Groene Groei / IenW](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46384)

## Wat verandert er eerder voor de buurt?

De provincie liet in mei weten dat de omgevingsdienst werkt aan het intrekken van de vergunningen van beide kooksgasfabrieken. Aanleiding zijn aanhoudende overschrijdingen van milieunormen, waaronder uitstoot van gevaarlijke stoffen. Dat is een afzonderlijk handhavingstraject: de onderhandelingen over subsidie verhinderen het niet. Er is nog geen definitief intrekkingsbesluit en dus ook geen vastgestelde sluitingsdatum. Als de fabrieken eerder moeten stoppen, kan dat de overlast verminderen, maar tegelijk Tata’s overgangsplan ingrijpend veranderen.

Bronnen bij deze passage: [3. Provincie Noord-Holland](https://www.noord-holland.nl/Actueel/Archief/2026/Mei_2026/Aankondiging_procedure_intrekking_vergunning_Kooksgasfabrieken_Tata_Steel) · [1. Provincie Noord-Holland](https://www.noord-holland.nl/Actueel/Archief/2026/September_2026/Onderhandelingen_maatwerkafspraak_over_verduurzaming_Tata_Steel_worden_voorgezet) · [5. Ministerie van Klimaat en Groene Groei / IenW](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46384)

Volgens het kabinet komt ruim 80 procent van de huidige geurklachten over Tata Steel van die twee fabrieken. Dat cijfer gaat over klachten over het bedrijf, niet over alle luchtvervuiling of alle gezondheidsrisico’s in de IJmond. In het oude plan zou één kooksgasfabriek in de eerste fase verdwijnen en de andere later. Mogelijke vervroegde sluiting van beide vraagt nu om een andere volgorde en extra kosten voor Tata; het kabinet zegt dat die extra kosten niet onder de maatwerksubsidie vallen.

Bronnen bij deze passage: [5. Ministerie van Klimaat en Groene Groei / IenW](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46384)

Een tweede voorbeeld laat zien waarom een gebouwd project nog geen schonere lucht betekent: de stikstofreiniging bij de pelletfabriek staat er al, maar draait nog niet. Tata heeft de benodigde vergunningen pas onlangs aangevraagd. De provincie verwacht dat ingebruikname nog minstens een halfjaar duurt. De installatie kan een deel van de stikstofoxiden uit de rookgassen verwijderen zodra zij daadwerkelijk mag draaien; een exacte startdatum staat niet vast.

Bronnen bij deze passage: [1. Provincie Noord-Holland](https://www.noord-holland.nl/Actueel/Archief/2026/September_2026/Onderhandelingen_maatwerkafspraak_over_verduurzaming_Tata_Steel_worden_voorgezet) · [5. Ministerie van Klimaat en Groene Groei / IenW](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46384)

## Gezondheid moet aantoonbaar verbeteren

Het uitstel treft een gebied waar de gezondheidsvraag al lang concreet is. Het RIVM berekende in 2023 dat uitstoot van het Tata-terrein bijdraagt aan fijnstof en stikstofdioxide in de omgeving. Voor Wijk aan Zee schatte het instituut daardoor een gemiddeld 2,5 maanden kortere levensverwachting. Dat is een modelschatting voor de toen onderzochte blootstelling, geen meting van de effecten van de huidige onderhandelingsvertraging. Het RIVM noemt minder stof, stank, geluid, fijnstof en stikstofoxiden de belangrijkste routes naar gezondheidswinst.

Bronnen bij deze passage: [4. RIVM](https://www.rivm.nl/publicaties/bijdrage-van-tata-steel-nederland-aan-gezondheidsrisicos-van-omwonenden-en-kwaliteit)

De onafhankelijke Expertgroep Gezondheid IJmond waarschuwde in juli dat een volledige beoordeling van de toekomstige gezondheidseffecten nog ontbreekt. Zij wil toetsbare gezondheidsdoelen in de uiteindelijke afspraak, met metingen in woonwijken en een verplichting om bij te sturen als verbetering uitblijft. Het kabinet erkent dat de volledige milieueffectrapportage dit jaar niet klaar is en dat daardoor ook een complete gezondheidseffectrapportage waarschijnlijk niet vóór de deal beschikbaar is. De overheid wil desondanks dooronderhandelen en later nadere afspraken over monitoring maken.

Bronnen bij deze passage: [7. Expertgroep Gezondheid IJmond](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D34352) · [5. Ministerie van Klimaat en Groene Groei / IenW](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46384)

Dat maakt de toets voor omwonenden scherp: niet alleen óf er in maart een overeenkomst ligt, maar of daarin staat wanneer de vervuiling in hun woonomgeving aantoonbaar afneemt, wie dat onafhankelijk meet en wat gebeurt als het tegenvalt. De klimaatbelofte van het project blijft groot, maar de genoemde reducties zijn prognoses die afhangen van installaties, vergunningen en brandstoffen die nog niet allemaal beschikbaar zijn. Het afzonderlijke vergunningentraject rond de kooksgasfabrieken kan mogelijk eerder tot een verandering leiden, maar ook daarvoor is nog geen besluit of sluitingsdatum.

Bronnen bij deze passage: [5. Ministerie van Klimaat en Groene Groei / IenW](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46384) · [7. Expertgroep Gezondheid IJmond](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D34352) · [3. Provincie Noord-Holland](https://www.noord-holland.nl/Actueel/Archief/2026/Mei_2026/Aankondiging_procedure_intrekking_vergunning_Kooksgasfabrieken_Tata_Steel)

## Verdieping: Wat staat er precies op het spel bij de staatssteun?

De reservering van maximaal 2 miljard euro is voorwaardelijk en er ligt nog geen definitieve subsidieafspraak.

De overheid koppelt het beoogde bedrag aan een pakket voor minder CO₂, minder schadelijke uitstoot en toekomstbestendige staalproductie. Tata zou zelf 2 tot 4,5 miljard euro investeren. Volgens de Kamerbrief kan steun alleen na een bindende afspraak in stappen worden betaald en aan resultaten worden verbonden. De Europese staatssteuntoets en de uitwerking van de nieuwe planning moeten nog plaatsvinden. Wie het genoemde maximum als een al uitgekeerde subsidie of als een gegarandeerde gezondheidswinst leest, loopt dus op de feiten vooruit.

Bronnen bij deze passage: [2. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2025/09/29/intentieverklaring-voor-vergroening-tata-steel-getekend) · [5. Ministerie van Klimaat en Groene Groei / IenW](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46384)

## Bronnen

- [1. Provincie Noord-Holland](https://www.noord-holland.nl/Actueel/Archief/2026/September_2026/Onderhandelingen_maatwerkafspraak_over_verduurzaming_Tata_Steel_worden_voorgezet)
- [2. Rijksoverheid](https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2025/09/29/intentieverklaring-voor-vergroening-tata-steel-getekend)
- [3. Provincie Noord-Holland](https://www.noord-holland.nl/Actueel/Archief/2026/Mei_2026/Aankondiging_procedure_intrekking_vergunning_Kooksgasfabrieken_Tata_Steel)
- [4. RIVM](https://www.rivm.nl/publicaties/bijdrage-van-tata-steel-nederland-aan-gezondheidsrisicos-van-omwonenden-en-kwaliteit)
- [5. Ministerie van Klimaat en Groene Groei / IenW](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46384)
- [6. Addendum to the Joint Letter of Intent](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46385)
- [7. Expertgroep Gezondheid IJmond](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D34352)
- [8. Beslisnota ministerie van Klimaat en Groene Groei](https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2026D46386)

[Bronnen en werkwijze](https://nxtnews.nl/bronnen#werkwijze)
