# Nederlandse inflatie stijgt naar 3,4 procent: energie en brandstof sneller duurder

Volgens de snelle CBS-raming van 2 oktober waren energie en motorbrandstoffen in september 13,9 procent duurder dan een jaar eerder. De totale inflatie liep op van 3,3 naar 3,4 procent. Wat je zelf betaalt, hangt onder meer af van je energiecontract en uitgaven.

- Canonieke URL: https://nxtnews.nl/artikel/nederlandse-inflatie-stijgt-naar-3-4-procent-energie-en-brandstof-sneller-duurder
- Gepubliceerd: 2026-10-02T05:37:55Z
- Rubriek: Algemeen
- Uitgever: Nxt

Door Tim Bouchratan

![Conceptuele papiercollage van een persoon aan de keukentafel met een energierekening, boodschappen en autosleutels; geen echte rekening of prijsgrafiek.](https://nxtnews.nl/web/images/nxt-63e2b27f6f2c5801dd63.jpg)

AI-illustratie · Nxt Generation News · Geen foto van de beschreven gebeurtenis.

De prijzen in Nederland lagen in september gemiddeld 3,4 procent hoger dan een jaar eerder, blijkt uit de snelle raming die het CBS vrijdag 2 oktober publiceerde. In augustus was dat 3,3 procent. Vooral het verschil tussen de soorten uitgaven valt op: energie en motorbrandstoffen waren 13,9 procent duurder dan een jaar geleden, terwijl de brede groep voedingsmiddelen, dranken en tabak juist 1,2 procent goedkoper was. Wie een auto gebruikt of een nieuw energiecontract nodig heeft, kan de hogere energiedruk herkennen. Maar het landelijke gemiddelde voorspelt niet wat er deze maand op jouw rekening staat.

Bronnen bij deze passage: [1. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/inflatie-in-september-3-4-procent-bij-snelle-raming) · [5. Autoriteit Consument & Markt](https://consument.acm.nl/elektriciteit-en-gas/overstappen-vergelijken-en-verhuizen/tips-bij-het-kiezen-van-een-energieleverancier) · [8. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/bereken-jouw-persoonlijke-inflatie)

De stijging van 3,4 procent betekent ook niet dat alle prijzen tussen augustus en september zo hard omhoogschoten. Vergeleken met augustus werd het hele pakket gemiddeld 0,1 procent duurder. Het grotere getal vergelijkt september met september vorig jaar. Het CBS noemt de raming voorlopig, omdat nog niet alle brongegevens binnen zijn. Pas op 13 oktober volgt de reguliere publicatie met de volledige uitsplitsing. Je kunt nu dus wel zien welke brede groepen bewegen, maar nog niet precies vaststellen welke afzonderlijke boodschappen of diensten de laatste tiende procentpunt veroorzaakten.

Bronnen bij deze passage: [1. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/inflatie-in-september-3-4-procent-bij-snelle-raming) · [2. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/37/inflatie-stijgt-naar-3-3-procent-in-augustus)

## Wat veranderde er sinds augustus?

De energiecategorie, inclusief benzine en diesel, ging van 11,6 procent prijsstijging op jaarbasis in augustus naar 13,9 procent in september. Ook diensten liepen op, van 3,7 naar 3,9 procent. De gezamenlijke groep voeding, drank en tabak werd juist sterker goedkoper: van min 0,5 naar min 1,2 procent. Dat is een vergelijking van dezelfde productgroepen met een jaar eerder, geen lijst van prijswijzigingen op één winkeldag. De energiereeks laat zien waarom de totale inflatie hoger kan zijn terwijl een ander deel van het mandje daalt; de precieze bijdrage van elke groep aan het septembercijfer is nog niet bekendgemaakt.

Grafiek: Energie inclusief motorbrandstoffen werd sneller duurder

procent duurder dan dezelfde maand een jaar eerder · schaal begint bij 0

Augustus 2026: 11,6%

September 2026: 13,9%

CBS, snelle raming van 2 oktober 2026. Beide balken tonen de jaarlijkse prijsverandering van dezelfde brede categorie; dit is niet de stijging van een individuele energierekening en zegt nog niet hoeveel deze categorie bijdroeg aan de totale inflatie.

Grafiek: [Nxt Generation News](https://nxtnews.nl/artikel/nederlandse-inflatie-stijgt-naar-3-4-procent-energie-en-brandstof-sneller-duurder#grafiek-1) · [CC BY 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.nl)

Bronnen bij deze passage: [1. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/inflatie-in-september-3-4-procent-bij-snelle-raming) · [2. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/37/inflatie-stijgt-naar-3-3-procent-in-augustus)

Bij gas en stroom maakt je contract het verschil tussen een prijsbeweging op de markt en je maandlasten. Volgens ACM ConsuWijzer blijft het leveringstarief bij een vast contract tijdens de afgesproken looptijd gelijk. Bij een variabel contract kan de leverancier het tarief aanpassen; bij een dynamisch contract verandert de stroomprijs veel vaker en de gasprijs per dag. De CBS-categorie bevat bovendien motorbrandstoffen. Wie een vast energiecontract heeft en weinig rijdt, merkt de gemeten 13,9 procent daarom anders dan iemand die dagelijks tankt en een variabel contract heeft. Het cijfer is geen aankondiging van een even hoge verhoging van alle voorschotten. Ook woning en verbruik tellen mee: een CBS-berekening op basis van de prijzen in januari 2026 kwam voor één bewoner van een nieuw, klein appartement indicatief op 1.380 euro per jaar, tegenover 2.880 euro voor meerdere bewoners van een oude, grote rijwoning. Dit zijn januari-scenario’s met geschat verbruik, geen septemberrekeningen of actuele offertes.

Bronnen bij deze passage: [1. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/inflatie-in-september-3-4-procent-bij-snelle-raming) · [5. Autoriteit Consument & Markt](https://consument.acm.nl/elektriciteit-en-gas/overstappen-vergelijken-en-verhuizen/tips-bij-het-kiezen-van-een-energieleverancier) · [8. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/bereken-jouw-persoonlijke-inflatie) · [10. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/aanvullende-statistische-diensten/2026/de-energierekening-januari-2026/4-verschillen-tussen-huishoudens)

Ook de daling van de voedselgroep vraagt om een nuchtere lezing. Het gaat bij het CBS om voedingsmiddelen, dranken én tabak samen, niet om de prijs van je gebruikelijke boodschappenmandje. Sommige artikelen kunnen in prijs stijgen terwijl de groep gemiddeld daalt. Het CBS biedt daarom een persoonlijke inflatiecalculator waarin je de verdeling van je eigen uitgaven kunt invullen. Die uitkomst is een indicatie op basis van brede categorieën, geen kassaboncontrole en nog geen definitieve berekening voor september. Voor een huishouden dat veel aan vervoer of energie uitgeeft, kan de eigen prijsdruk hoger liggen dan 3,4 procent.

Bronnen bij deze passage: [1. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/inflatie-in-september-3-4-procent-bij-snelle-raming) · [8. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/bereken-jouw-persoonlijke-inflatie)

## Wat betekent dit voor je loon?

Een hoger inflatiecijfer raakt vooral wie zijn inkomen niet even snel ziet stijgen. Het CBS meldde donderdag dat Nederlandse cao-lonen in het derde kwartaal 4,0 procent hoger waren dan een jaar eerder. De toen berekende groei van 0,8 procent na inflatiecorrectie was voorlopig: voor september gebruikte het CBS nog geen prijsgegeven, want de snelle raming verscheen pas vandaag. Het is verleidelijk om 4,0 en 3,4 simpel van elkaar af te trekken, maar dan vergelijk je een kwartaalcijfer voor loon met één maand inflatie. Bovendien heeft niet iedereen een cao, dezelfde loonsverhoging of hetzelfde uitgavenpatroon. Het nieuwe septembercijfer verfijnt het beeld, niet jouw loonstrook.

Bronnen bij deze passage: [1. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/inflatie-in-september-3-4-procent-bij-snelle-raming) · [4. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/cao-lonen-in-derde-kwartaal-4-0-procent-gestegen) · [8. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/bereken-jouw-persoonlijke-inflatie)

## Nederland en België lopen uiteen

Voor Belgische lezers is 3,4 procent geen plaatselijk inflatiecijfer. Statbel meldde op 29 september dat de Belgische consumentenprijzen in september 4,69 procent hoger waren dan een jaar eerder, tegen 3,97 procent in augustus. Daar werd energie zelfs 24,37 procent duurder op jaarbasis. De landen gebruiken voor hun nationale percentages niet precies hetzelfde consumptiepakket. Wie ze eerlijk wil vergelijken, kan naar de geharmoniseerde EU-maat kijken: Nederland kwam in de septemberraming uit op 3,0 procent, België op 4,6 procent. Ook dat blijven gemiddelden, geen voorspelling voor de kosten van één gezin in Antwerpen of Utrecht.

Bronnen bij deze passage: [1. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/inflatie-in-september-3-4-procent-bij-snelle-raming) · [3. Statbel](https://statbel.fgov.be/nl/themas/consumptieprijsindex/consumptieprijsindex) · [7. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/begrippen/geharmoniseerde-consumentenprijsindex--hicp--)

## Wat kun je nu controleren?

Een nieuw inflatiecijfer is op zichzelf geen reden om vandaag overhaast je energiecontract op te zeggen. Kijk eerst naar je jaarafrekening, verbruik, huidige tarief en einddatum. ACM ConsuWijzer adviseert pas daarna aanbiedingen te vergelijken. Een vast tarief geeft zekerheid, maar kan duurder zijn en bij voortijdig opzeggen een vergoeding opleveren; een variabel of dynamisch tarief kan dalen én stijgen. Als je vooral aan de pomp betaalt, kijk dan naar de werkelijke literprijs van stations op je route in plaats van het gemiddelde cijfer voor gas, stroom en brandstof samen. Het CBS-cijfer helpt de ontwikkeling te duiden, niet een persoonlijke besparing te berekenen.

Bronnen bij deze passage: [1. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/inflatie-in-september-3-4-procent-bij-snelle-raming) · [5. Autoriteit Consument & Markt](https://consument.acm.nl/elektriciteit-en-gas/overstappen-vergelijken-en-verhuizen/tips-bij-het-kiezen-van-een-energieleverancier)

De prijsdruk kan bovendien later doorwerken buiten de directe energierekening. De Nederlandsche Bank beschreef in juni scenario’s waarin langdurig dure energie ook transport en productie duurder maakt. Dat is een risicoanalyse, geen bewijs dat deze septembermeting al tot duurdere boodschappen in oktober leidt. Juist nu de voedselgroep op jaarbasis daalt, is het te vroeg om zo'n gevolg als feit te presenteren. Op 13 oktober publiceert het CBS de volledige septembercijfers. Dan wordt beter zichtbaar welke specifieke producten en diensten de prijsbeweging hebben gedragen en of de snelle raming van 3,4 procent blijft staan.

Bronnen bij deze passage: [1. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/inflatie-in-september-3-4-procent-bij-snelle-raming) · [6. De Nederlandsche Bank](https://www.dnb.nl/algemeen-nieuws/achtergrond-2026/wat-als-energieprijzen-langer-hoog-blijven-en-de-onzekerheid-toeneemt/)

## Verdieping: Waarom de Nederlandse en Belgische percentages verschillen

De nationale inflatiecijfers gebruiken niet precies hetzelfde pakket; de EU-maat maakt vergelijken beter mogelijk.

De Nederlandse nationale consumentenprijsindex telt volgens het CBS ook uitgaven van Nederlanders in het buitenland mee. De geharmoniseerde index voor Europese vergelijking kijkt naar uitgaven binnen Nederland door Nederlanders én bezoekers en gebruikt een ander pakket. Daarom staat naast de Nederlandse CPI-raming van 3,4 procent een HICP-raming van 3,0 procent. Statbel publiceerde voor België 4,69 procent volgens zijn nationale index en een eerste HICP-raming van 4,6 procent. De geharmoniseerde cijfers zijn geschikter om landen naast elkaar te zetten, maar ook zij zeggen niet welk deel van de uitgaven van jouw huishouden aan energie, huur of vervoer opgaat.

Bronnen bij deze passage: [1. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/inflatie-in-september-3-4-procent-bij-snelle-raming) · [3. Statbel](https://statbel.fgov.be/nl/themas/consumptieprijsindex/consumptieprijsindex) · [7. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/begrippen/geharmoniseerde-consumentenprijsindex--hicp--)

## Verdieping: Betekent 3,4 procent inflatie meteen een hoger contractbedrag?

Een afspraak over jaarlijkse indexering gebruikt alleen het cijfer en het moment die in het contract zijn vastgelegd.

Een abonnement of ander contract met een inflatieafspraak gaat niet automatisch vandaag met 3,4 procent omhoog. Het CBS legt uit dat de clausule kan verwijzen naar een bepaalde maand, een kwartaal- of jaargemiddelde, een specifieke index en een vaste datum waarop een prijsaanpassing ingaat. Ook maakt het uit of het eerst gepubliceerde of het definitieve cijfer is afgesproken. De snelle septemberraming is dus alleen bruikbaar als juist die maat en dat moment in de afspraak staan. Lees voor een concrete rekening de indexeringsbepaling en het gebruikte basisjaar; het CBS-cijfer alleen vertelt niet of, wanneer en met hoeveel jouw contractprijs verandert.

Bronnen bij deze passage: [1. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/inflatie-in-september-3-4-procent-bij-snelle-raming) · [9. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/achtergrond/2025/12/indexeringen-voor-nieuwe-contracten)

## Bronnen

- [1. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/inflatie-in-september-3-4-procent-bij-snelle-raming)
- [2. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/37/inflatie-stijgt-naar-3-3-procent-in-augustus)
- [3. Statbel](https://statbel.fgov.be/nl/themas/consumptieprijsindex/consumptieprijsindex)
- [4. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2026/40/cao-lonen-in-derde-kwartaal-4-0-procent-gestegen)
- [5. Autoriteit Consument & Markt](https://consument.acm.nl/elektriciteit-en-gas/overstappen-vergelijken-en-verhuizen/tips-bij-het-kiezen-van-een-energieleverancier)
- [6. De Nederlandsche Bank](https://www.dnb.nl/algemeen-nieuws/achtergrond-2026/wat-als-energieprijzen-langer-hoog-blijven-en-de-onzekerheid-toeneemt/)
- [7. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/methoden/begrippen/geharmoniseerde-consumentenprijsindex--hicp--)
- [8. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/bereken-jouw-persoonlijke-inflatie)
- [9. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/achtergrond/2025/12/indexeringen-voor-nieuwe-contracten)
- [10. CBS](https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/aanvullende-statistische-diensten/2026/de-energierekening-januari-2026/4-verschillen-tussen-huishoudens)

[Bronnen en werkwijze](https://nxtnews.nl/bronnen#werkwijze)