# NASA bestelt drie SpaceX-vluchten: zo houdt het ISS toegang tot de aarde NASA maakte op 18 september een opdracht van 946 miljoen dollar voor drie extra SpaceX-bemanningsvluchten bekend. De overeenkomst loopt tot 2030. Daarmee koopt de ruimtevaartorganisatie vervoer én terugkeercapaciteit voor het ISS, terwijl de tweede commerciële vervoerder nog niet klaar is. - Canonieke URL: https://nxtnews.nl/artikel/nasa-bestelt-drie-spacex-vluchten-zo-houdt-het-iss-toegang-tot-de-aarde - Gepubliceerd: 2026-09-20T04:28:33Z - Rubriek: Algemeen - Uitgever: Nxt Door Tim Bouchratan ![AI-conceptillustratie van een miniatuurcapsule in een reddingsring naast een model van een ruimtelaboratorium.](https://nxtnews.nl/web/images/nxt-59bdcf6ec230a9458e43.jpg) AI-illustratie · Nxt Generation News · Geen foto van de beschreven gebeurtenis. ## Wat koopt NASA voor dat bedrag? NASA voegt Crew-15, Crew-16 en Crew-17 toe aan het contract met SpaceX. Het bedrag omvat de voorbereiding op de grond, lancering, verblijf in een baan om de aarde, terugkeer en berging. Ook vrachtvervoer en een reddingsbootfunctie zolang de capsule aan het ISS gekoppeld is horen erbij. Het is dus geen prijs voor alleen drie raketten. De missies moeten in 2027 en 2028 gereed kunnen zijn; dat zijn geen vastgelegde lanceerdagen. Met deze uitbreiding komt SpaceX op zeventien bestelde missies binnen dit contract. Bronnen bij deze passage: [1. NASA](https://www.nasa.gov/missions/station/commercial-crew/nasa-awards-spacex-three-crew-flights-to-space-station/) ## Waarom is een tweede vervoerder belangrijk? De inspectiedienst van NASA meldde op 10 september dat Starliner nog niet voor reguliere bemanningsvluchten was gecertificeerd. Zijn rapport van 30 juni beschrijft de achtergrond. Bij testvluchten waren onder meer heliumlekken en problemen met de voortstuwing gevonden. Volgens de toenmalige raming zou certificering op zijn vroegst in 2027 volgen. De eerstvolgende Starliner-vlucht moest daarom vracht vervoeren om wijzigingen te toetsen voordat er weer astronauten mee zouden gaan. De inspecteurs constateerden bovendien dat NASA nog onvoldoende vluchten had vastgelegd om het ISS tot en met 2030 volledig te bemannen. Eerder was al 17 miljoen dollar extra uitgegeven om SpaceX-vluchten naar voren te halen. Die bevindingen verklaren het belang van extra beschikbare vluchten. Ze bewijzen niet dat met deze bestelling elk toekomstig tekort is opgelost. Bronnen bij deze passage: [2. NASA OIG](https://oig.nasa.gov/news/nasas-commercial-crew-program-faces-schedule-delays-cost-increases-and-safety-challenges/) · [8. NASA OIG](https://oig.nasa.gov/news/unlocking-the-future-space-economy-through-nasas-commercial-crew-and-cargo-transportation-programs/) ## Waarom kan het station niet gewoon wachten? Het ISS heeft mensen aan boord nodig om systemen werkend te houden. NASA legt in zijn in augustus bijgewerkte uitleg uit dat onderhoud daadwerkelijk handenwerk vraagt, binnen het station en tijdens ruimtewandelingen. Amerikaanse astronauten en Russische kosmonauten zijn bovendien niet opgeleid om elkaars volledige stationsdeel zonder hulp te bedienen. De samenwerking gaat verder dan het verdelen van werk: de verschillende delen delen onder meer stroom, communicatie en voorzieningen om de lucht leefbaar te houden. Geen partner kan het huidige station zelfstandig laten functioneren. Bemanningsvervoer is daarmee een voorwaarde voor het dagelijks beheer. Een capsule brengt niet alleen nieuwe onderzoekers naar boven; ze helpt ook de bezetting in stand te houden die het laboratorium bruikbaar maakt. Dat verklaart waarom een vluchtplanning gevolgen heeft voor meer dan één ruimtevaartorganisatie. Bronnen bij deze passage: [6. NASA](https://www.nasa.gov/international-space-station-frequently-asked-questions/) ## Wat heeft Europees onderzoek daaraan? Europa gebruikt het ISS als laboratorium via onder meer de Columbus-module van ESA. Naast Columbus zijn er een Amerikaans en een Japans laboratorium. Volgens ESA zijn er voorzieningen voor uiteenlopend onderzoek, van ovens voor metaalexperimenten tot vriezers en installaties voor biologie. Gewichtloosheid maakt bijvoorbeeld onderzoek mogelijk naar vloeistoffen en uiterst kleine deeltjes daarin, zonder dat zwaartekracht de proef op dezelfde manier beïnvloedt als op aarde. Buiten Columbus zijn bevestigingspunten voor experimenten die juist aan het vacuüm van de ruimte worden blootgesteld of de aarde bekijken. Voor Nederlandse en Belgische lezers is de relevantie dus breder dan een Amerikaanse lancering volgen. Het gaat ook om de bereikbaarheid van een gezamenlijke onderzoeksplek. Die waarde betekent niet dat ieder experiment meteen een bruikbaar product of een medische behandeling oplevert. Bronnen bij deze passage: [4. ESA](https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Research/International_Space_Station) ## Achter één experiment zit een lange voorbereiding De gevolgen van een veranderende vluchtplanning worden duidelijker als je ziet hoe onderzoek wordt voorbereid. ESA beschreef in juli de ondersteuning van de missie van Sophie Adenot. Een experiment vliegklaar maken kan meer dan een jaar duren: teams ontwikkelen procedures, plannen activiteiten en trainen astronauten voordat de apparatuur vertrekt. Het controlecentrum voor Columbus bij München bewaakt vervolgens het Europese laboratorium en stemt werkzaamheden met de partners af. Een gezamenlijke dagplanning verdeelt de tijd tussen onderzoek, onderhoud, beweging en maaltijden. Via een getrainde communicator kunnen astronauten vragen aan specialisten op aarde voorleggen. Voldoende vervoer is daarom maar één onderdeel van toegang tot onderzoek. Ook geschikte apparatuur, voorbereiding en tijd van de bemanning moeten samen beschikbaar zijn. Een extra stoel staat niet automatisch gelijk aan een extra uitgevoerd experiment. Bronnen bij deze passage: [7. ESA](https://blogs.esa.int/exploration/supporting-%CE%B5psilon-from-earth/) ## De eerstvolgende wisseling is een andere missie De nieuwe bestelling gaat over latere vluchten; de eerstvolgende voorbereiding betreft Crew-13. NASA meldde op 17 september dat die bemanning in quarantaine was gegaan en dat de organisatie met SpaceX mikte op een lancering begin oktober. Die voorzorg verkleint de kans dat iemand kort voor vertrek ziek wordt of onderweg klachten ontwikkelt. Familie en noodzakelijk missiepersoneel moeten medisch worden gecontroleerd voordat zij de astronauten ontmoeten. De bemanning had vooraf ook in de capsule geoefend: de pasvorm van stoelen, ruimtepakken en communicatie werden gecontroleerd. Dat laat zien hoeveel voorbereiding er tussen een contract en een vertrek zit. De voorgenomen lancering in oktober is een doel in de planning, geen al uitgevoerde vlucht. De bemanning moet na aankomst aansluiten bij Expeditie 75 en wetenschappelijke experimenten uitvoeren. Bronnen bij deze passage: [3. NASA](https://www.nasa.gov/blogs/commercialcrew/2026/09/17/nasa-spacex-continue-crew-13-prep-as-crew-enters-quarantine/) ## Meer vervoer verlengt de levensduur niet vanzelf Extra vluchten veranderen niets aan de technische grenzen van het station zelf. In zijn uitleg over het einde van het ISS beschrijft NASA hoe de dragende constructie, modules en radiatoren de levensduur begrenzen. Aanmeren en loskoppelen belasten die structuur; ook de opeenvolging van warme en koude omstandigheden in een baan om de aarde speelt mee. Onderdelen onderhouden is daarom iets anders dan het hele complex onbeperkt laten meegaan. NASA wil uiteindelijk onderzoek kunnen inkopen op commerciële ruimtestations, met een overgang die een onderbreking van de dienstverlening voorkomt. Dat blijft een doel, geen garantie dat alle opvolgers tijdig gereed zijn. Vervoer organiseren en een veilige bestemming beschikbaar houden zijn twee afzonderlijke opgaven. Voor onderzoekers is juist de combinatie doorslaggevend: een geboekte vlucht heeft pas betekenis als het laboratorium operationeel blijft. Bronnen bij deze passage: [5. NASA](https://www.nasa.gov/faqs-the-international-space-station-transition-plan/) ## Bronnen - [1. NASA](https://www.nasa.gov/missions/station/commercial-crew/nasa-awards-spacex-three-crew-flights-to-space-station/) - [2. NASA OIG](https://oig.nasa.gov/news/nasas-commercial-crew-program-faces-schedule-delays-cost-increases-and-safety-challenges/) - [3. NASA](https://www.nasa.gov/blogs/commercialcrew/2026/09/17/nasa-spacex-continue-crew-13-prep-as-crew-enters-quarantine/) - [4. ESA](https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Research/International_Space_Station) - [5. NASA](https://www.nasa.gov/faqs-the-international-space-station-transition-plan/) - [6. NASA](https://www.nasa.gov/international-space-station-frequently-asked-questions/) - [7. ESA](https://blogs.esa.int/exploration/supporting-%CE%B5psilon-from-earth/) - [8. NASA OIG](https://oig.nasa.gov/news/unlocking-the-future-space-economy-through-nasas-commercial-crew-and-cargo-transportation-programs/) [Bronnen en werkwijze](https://nxtnews.nl/bronnen#werkwijze)