Analyse: wie kijkt er mee?

Een website bezoeken kan ook betekenen dat je bezoek wordt gemeten. Matomo is een programma waarmee website-eigenaren dat doen. Op 21 september verscheen versie 5.14.0, met een kleine verbetering: zij kunnen zien hoeveel activiteit er is zonder losse bezoeken op het scherm te tonen. Handig voor beheerders, maar voor jou als bezoeker is een andere vraag belangrijker: wie krijgt jouw gegevens in handen? Om dat te begrijpen, moeten we verder kijken dan het scherm met de bezoekcijfers.

Minder in beeld, nog steeds bewaard

De nieuwe functie laat bijvoorbeeld zien hoeveel bezoeken er in het afgelopen halfuur waren. De stappen van afzonderlijke bezoekers blijven buiten beeld wanneer de beheerder de gedetailleerde overzichten heeft uitgeschakeld. Matomo waarschuwt daarbij dat het verzamelen en bewaren van gegevens gewoon doorgaat. Onze afweging: minder mensen toegang geven tot details is een nuttige keuze, maar we zouden dit geen grote privacydoorbraak noemen. Als bezoeker heb je meer aan duidelijke afspraken over welke informatie de website verzamelt, wie erbij kan en wanneer die verdwijnt. Een rustig ogend overzicht beantwoordt die vragen niet.

Europese opslag vertelt maar een deel

Bij Matomo Cloud beheert Matomo de dienst voor de website-eigenaar. Volgens het bedrijf staan de gegevens en reservekopieën in Europa. Tegelijk is Matomo gevestigd in Nieuw-Zeeland. Matomo gebruikt daarvoor via tussenpartij AC3 de opslagdienst van Amazon. Nxt geeft Europese alternatieven bewust gewicht: we willen minder afhankelijk zijn van buitenlandse techbedrijven. Daarom telt voor ons ook wie de dienst in handen heeft. Die buitenlandse betrokkenheid bewijst op zichzelf geen misbruik van gegevens. Het laat wel zien waarom wij verder kijken dan het land waarin een computer staat.

Zelf kiezen waar de gegevens staan

Matomo heeft ook een versie die een website-eigenaar zelf kan laten draaien. Die heet On-Premise, maar de keuze is eenvoudiger dan de naam: je kiest zelf de computer of het hostingbedrijf dat de bezoekgegevens verwerkt. Daardoor kun je bijvoorbeeld een Europese aanbieder kiezen. Bij de clouddienst neemt Matomo het onderhoud over. Beide routes hebben dus een ander voordeel: meer eigen keuze, of meer gemak. Als bezoeker zie je aan de naam Matomo alleen niet welke route een website heeft gekozen.

Controle brengt ook werk mee

Zelf beheren vraagt wel iemand die het werk kan uitvoeren. Matomo adviseert vooraf automatische reservekopieën en een herstelplan te regelen. Matomo raadt aan die kopieën op een andere locatie te bewaren, zodat ze beschikbaar blijven bij een grote storing op de eerste plek. Voor een kleine vereniging is onze afweging daarom praktisch: meer zeggenschap is pas bruikbaar als iemand die verantwoordelijkheid kan dragen. Alleen overstappen en vervolgens het beheer laten liggen is geen overtuigende EU-first-strategie. Hulp inkopen kan verstandiger zijn dan alles aan één vrijwilliger overlaten.

Hoeveel detail heb je eigenlijk nodig?

Ook zonder van aanbieder te wisselen kan een website-eigenaar keuzes maken over het bewaren van gegevens. Bij de zelfbeheerde versie kunnen oude, gedetailleerde bezoekregistraties automatisch worden verwijderd. Eerder gemaakte overzichtsrapporten kunnen behouden blijven, mits die eerst goed zijn verwerkt. Sommige latere analyses zijn dan niet meer mogelijk. Denk aan een club die wil weten of haar evenementpagina wordt bekeken. Onze voorkeur zou zijn om eerst te bepalen welke cijfers daarvoor echt nodig zijn. Elk bezoek uitgebreid bewaren voor een mogelijke toekomstige vraag vinden wij een zwak uitgangspunt.

Verder bij de bron

Lees zelf de onderzoeken, uitleg en aankondigingen achter dit verhaal.

Bronnen en werkwijze