# Groningse AI-supercomputer krijgt een locatie, toegang volgt later Eurofiber huisvest de Nederlandse AI-supercomputer op Zernike. Ingebruikname wordt begin 2028 verwacht; het expertisecentrum helpt gebruikers al aan Europese rekentijd. - Canonieke URL: https://nxtnews.nl/artikel/groningse-ai-supercomputer-krijgt-een-locatie-toegang-volgt-later - Gepubliceerd: 2026-09-22T10:45:20Z - Rubriek: Tech - Uitgever: Nxt Door Tim Bouchratan ![Conceptuele AI-illustratie: gestileerde servers zijn via een koperen buis verbonden met een radiator.](https://nxtnews.nl/web/images/nxt-284a591ffd8505b8205f.jpg) AI-illustratie · Nxt Generation News · Geen foto van de beschreven gebeurtenis. De Nederlandse AI-supercomputer krijgt onderdak bij Eurofiber op de Zernike Campus in Groningen. Dat maakte de Nederlandse AI-fabriek op 21 september bekend na de aanbesteding van het datacenter. Plaatsing is voorzien in 2027; volledige ingebruikname wordt begin 2028 verwacht. De locatiekeuze is daarmee een concrete stap, terwijl gebruikers nog op de eigen machine moeten wachten. Bronnen bij deze passage: [1. Nederlandse AI-fabriek — huisvesting bij Eurofiber](https://nlaifabriek.nl/ai-supercomputer-bij-eurofiber-in-groningen/) ## De chipbestelling is een apart traject Die wachttijd heeft een technische reden. In een toelichting van 17 augustus beschreef SURF-projectleider Axel Berg twee verbonden aanbestedingen: één voor het datacenter en één voor de computer. De tweede zou naar verwachting in januari 2027 worden afgerond. Pas met definitieve specificaties kunnen stroomvoorziening en koeling precies worden afgestemd. Daarna volgen installatie en tests. Berg benadrukte dat de planning geen garantie is. Ook de omvang is onzeker: voor de computer zelf is 64 miljoen euro gereserveerd, terwijl chips, geheugen en opslag duurder en schaarser zijn geworden. Eerder genoemde aantallen grafische rekenchips, of GPU’s, gelden daarom niet meer als vast uitgangspunt. Een gekozen gebouw vertelt dus nog niet welke prestaties de uiteindelijke machine zal leveren. Bronnen bij deze passage: [2. Nederlandse AI-fabriek — aanbesteding en hardwarebudget](https://nlaifabriek.nl/unieke-ai-faciliteit-voor-nederland/) ## Wie betaalt de AI-fabriek? De totale financiering bedraagt volgens de projectorganisatie 200 miljoen euro. Het Rijk en de Europese organisatie EuroHPC dragen elk 70 miljoen bij; de regio levert via de Economische Agenda van Nij Begun 60 miljoen. De grafiek toont die drie bijdragen op dezelfde schaal. Het project omvat zowel een supercomputer als een expertisecentrum in de voormalige Niemeyerfabriek. Stichting NLAIF werkt daarvoor samen met SURF, TNO, AIC4NL en Samenwerking Noord. De voorziening is bedoeld voor bedrijven, onderzoek, onderwijs en overheid. Ook gebruikers uit andere Europese landen kunnen toegang krijgen: het is een gedeelde onderzoeksvoorziening met een aanvraagprocedure. Grafiek: Financiering van het volledige project miljoen euro · schaal begint bij 0 Rijk: € 70 miljoen EuroHPC: € 70 miljoen Regio / Nij Begun: € 60 miljoen Samen € 200 miljoen. Financiering van de AI-fabriek; geen overzicht van al uitgegeven geld. Bronnen bij deze passage: [3. Nederlandse AI-fabriek — financiering, gebruik en organisatie](https://nlaifabriek.nl/veelgestelde-vragen/) ## Wat doet al die rekenkracht? Bij het trainen van een AI-model moet software grote hoeveelheden gegevens verwerken. SURF beschrijft hoe dat werk over meerdere rekenonderdelen kan worden verdeeld. Meer apparatuur aansluiten is daarbij slechts een deel van de oplossing: de software moet efficiënt samenwerken, gegevens moeten snel worden aangevoerd en onderdelen moeten informatie kunnen uitwisselen. Anders ontstaan daar knelpunten. Daarom biedt SURF naast toegang tot systemen ook ondersteuning bij trainingssoftware en het verdelen van grote modellen of datasets. Die bestaande dienstverlening op onder meer Snellius verduidelijkt waarom expertise bij een supercomputer hoort. Een onderzoeksteam heeft weinig aan extra rekenkracht als het zijn toepassing niet goed op die infrastructuur kan laten draaien. Bronnen bij deze passage: [4. SURF — grootschalig trainen van AI-modellen](https://www.surf.nl/en/high-performance-machine-learning-efficient-and-scalable-machine-learning-in-hpc-environments) ## Een waterplant als eerste praktijkvoorbeeld Het expertisecentrum helpt al vóór de Groningse machine beschikbaar is. Op 19 augustus beschreef de projectorganisatie hoe KOWW, het Kenniscentrum Ongewenste Wortelende Waterplanten, toegang kreeg tot Discoverer in Bulgarije. Samen met technische partner Objectherkenning.com wil het modellen ontwikkelen die waterplanten herkennen op dronebeelden. De eerste toekenning betreft 5.000 rekenuren gedurende drie maanden. Volgens de betrokken ontwikkelaar was een eerdere aanvraag afgewezen omdat die onvoldoende concreet was onderbouwd. Het expertisecentrum hielp het plan aanscherpen. De inzet is om meer modelvarianten te trainen en vergelijken. Dat is een nuttig voorbeeld van wat toegang mogelijk maakt, maar nog geen onafhankelijk bewijs dat het uiteindelijke herkenningssysteem beter werkt. Bronnen bij deze passage: [5. Nederlandse AI-fabriek — KOWW krijgt Europese rekentijd](https://nlaifabriek.nl/eerste-mkb-bedrijf-krijgt-toegang-tot-europees-netwerk-van-ai-supercomputers/) ## Toegang hangt af van je project Voor een start-up of onderzoeksgroep begint de route met het passende Europese programma. EuroHPC onderscheidt voor industriële innovatie Playground voor beginnende gebruikers, Fast Lane voor ervaren gebruikers tot 50.000 GPU-uren en Large Scale daarboven. Voor AI-mkb-bedrijven, inclusief start-ups, is deze innovatietoegang kosteloos; andere industriële toepassingen kunnen betaalde toegang gebruiken. Wetenschappelijk onderzoek en gezamenlijke Europese projecten hebben een eigen route. Een GPU-uur is rekentijd van één grafische rekenchip, geen vaste hoeveelheid werk voor ieder model. Bovendien is beschikbaarheid begrensd: de actuele Large Scale-pagina meldt dat MareNostrum en LUMI-G wegens grote vraag tijdelijk geen nieuwe toewijzingen krijgen. Een geschikt project en beschikbare capaciteit blijven dus nodig. Bronnen bij deze passage: [6. EuroHPC — toegang tot AI-fabrieken](https://www.eurohpc-ju.europa.eu/ai-factories/ai-factories-access-modes_en) · [7. EuroHPC — Large Scale Access en actuele beschikbaarheid](https://www.eurohpc-ju.europa.eu/large-scale-access-ai-factories_en) ## Meer zeggenschap, geen volledige zelfvoorziening De projectorganisatie omschrijft digitale soevereiniteit als kunnen kiezen welke technologie je gebruikt, waar gegevens worden verwerkt en onder welke voorwaarden. Zij zegt uitdrukkelijk dat Nederland daarvoor niet alles zelf hoeft te ontwikkelen. Ook software, modellen en de onderliggende infrastructuur bepalen de afhankelijkheid. Een Nederlands adres alleen beantwoordt die vragen dus niet. Verder is de AI-fabriek volgens haar eigen uitleg een omgeving voor onderzoek, ontwikkeling en tests. Zodra een model klaar is voor commerciële productie, moet het naar commerciële infrastructuur verhuizen. Wie een toepassing wil bouwen, moet daarom ook vooruitdenken over de plek waar die later gaat draaien. Gratis ontwikkelcapaciteit betekent geen permanente gratis bedrijfsdienst. Bronnen bij deze passage: [8. Nederlandse AI-fabriek — zeggenschap en ontwikkelomgeving](https://nlaifabriek.nl/het-belang-van-soevereine-ai/) ## Koeling en warmte blijven ontwerpclaims Eurofiber belooft koeling zonder drink- of oppervlaktewater en hergebruik van restwarmte via WarmteStad, voor ongeveer 2.000 woningen. Ook noemt het batterijen en afspraken met de netbeheerder. Dit zijn aangekondigde ontwerpmaatregelen, geen gemeten jaarresultaten van de toekomstige AI-installatie. Bronnen bij deze passage: [9. Eurofiber — ontwerp voor koeling en warmtelevering](https://www.eurofiber.com/press/eurofiber-to-host-sustainable-ai-factory-for-surf/) ## Restwarmte heeft nog een tussenstap nodig WarmteStad legt uit hoe datacenterwarmte bruikbaar wordt voor gebouwen: warmtewisselaars nemen de warmte over, waarna warmtepompen de temperatuur verder verhogen. Die pompen hebben zelf elektriciteit nodig. De warmtevoorziening gebruikt volgens WarmteStad groene stroom én eigen elektriciteitsproductie met warmtekrachtkoppeling. Het bestaande netwerk ontvangt sinds 2022 warmte van datacenter QTS. Dat verklaart de techniek en de lokale infrastructuur waarop een nieuwe aansluiting kan voortbouwen. Het betekent niet dat de toekomstige AI-supercomputer nu al woningen verwarmt, of dat hergebruik de elektriciteitsvraag van de computers wegneemt. De praktische winst zit in het benutten van warmte die anders verloren gaat; de daadwerkelijke levering moet nog blijken. Bronnen bij deze passage: [10. WarmteStad — werking van datacenterrestwarmte](https://warmtestad.nl/duurzame-warmte/restwarmte) ## Bronnen - [1. Nederlandse AI-fabriek — huisvesting bij Eurofiber](https://nlaifabriek.nl/ai-supercomputer-bij-eurofiber-in-groningen/) - [2. Nederlandse AI-fabriek — aanbesteding en hardwarebudget](https://nlaifabriek.nl/unieke-ai-faciliteit-voor-nederland/) - [3. Nederlandse AI-fabriek — financiering, gebruik en organisatie](https://nlaifabriek.nl/veelgestelde-vragen/) - [4. SURF — grootschalig trainen van AI-modellen](https://www.surf.nl/en/high-performance-machine-learning-efficient-and-scalable-machine-learning-in-hpc-environments) - [5. Nederlandse AI-fabriek — KOWW krijgt Europese rekentijd](https://nlaifabriek.nl/eerste-mkb-bedrijf-krijgt-toegang-tot-europees-netwerk-van-ai-supercomputers/) - [6. EuroHPC — toegang tot AI-fabrieken](https://www.eurohpc-ju.europa.eu/ai-factories/ai-factories-access-modes_en) - [7. EuroHPC — Large Scale Access en actuele beschikbaarheid](https://www.eurohpc-ju.europa.eu/large-scale-access-ai-factories_en) - [8. Nederlandse AI-fabriek — zeggenschap en ontwikkelomgeving](https://nlaifabriek.nl/het-belang-van-soevereine-ai/) - [9. Eurofiber — ontwerp voor koeling en warmtelevering](https://www.eurofiber.com/press/eurofiber-to-host-sustainable-ai-factory-for-surf/) - [10. WarmteStad — werking van datacenterrestwarmte](https://warmtestad.nl/duurzame-warmte/restwarmte) [Bronnen en werkwijze](https://nxtnews.nl/bronnen#werkwijze)