# Groenland verwacht veiligheidsakkoord met VS: wat staat al vast? Groenland, Denemarken en de VS verwachten volgende week een veiligheidsakkoord te tekenen, meldde het Deense premierskantoor op 18 september. Daarna volgen parlementaire procedures. Denemarken benadrukt dat de soevereiniteit en Groenlandse zelfbeschikking worden erkend. - Canonieke URL: https://nxtnews.nl/artikel/groenland-verwacht-veiligheidsakkoord-met-vs-wat-staat-al-vast - Gepubliceerd: 2026-09-19T00:02:10Z - Rubriek: Buitenwereld - Uitgever: Nxt Door Tim Bouchratan ![AI-illustratie van een ijsformatie, een radarschotel en een blanco gevouwen document als concept voor Arctische veiligheidsafspraken.](https://nxtnews.nl/web/images/nxt-dafb9e0785638256df22.jpg) AI-illustratie · Nxt Generation News · Geen foto van de beschreven gebeurtenis. Groenland, Denemarken en de Verenigde Staten verwachten in de week van 21 september een veiligheidsakkoord te ondertekenen rond de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Dat staat in de gezamenlijke aankondiging die het kantoor van de Deense premier op 18 september publiceerde. Premier Mette Frederiksen benadrukt daarin dat de afspraak de soevereiniteit en territoriale integriteit van het koninkrijk respecteert, evenals het recht van de Groenlanders om over hun eigen toekomst te beslissen. Bronnen bij deze passage: [1. Deens ministerie van de premier](https://stm.dk/presse/pressemeddelelser/2026/forventet-aftale-om-styrket-sikkerhed-i-arktis-og-det-nordatlantiske-omraade/) ## Wat claimt Trump? De Amerikaanse president presenteert het resultaat veel ruimer. In een Truth Social-bericht van 18 september, bewaard door het archief Trump’s Truth, stelt Donald Trump dat de VS blijvende controle krijgen over de veiligheid en andere behoeften van Groenland. Hij zegt dat Amerikaanse tegenstanders er zonder schriftelijke Amerikaanse toestemming geen militaire aanwezigheid of gevoelige investeringen mogen hebben. Ook kondigt hij het begin aan van de ontwikkeling van een grote militaire aanwezigheid, samen met de Groenlandse bevolking. Hij noemt geen einddatum voor de afspraak en stelt dat deze de VS niets kost. Dat laatste is een claim van Trump, geen gepubliceerde begroting. Zijn bericht noemt evenmin aantallen militairen, uitgewerkte bouwlocaties of een concreet tijdschema. Het beschrijft zijn politieke voorstelling van het resultaat, geen controleerbare verdragsartikelen. Bronnen bij deze passage: [6. Trump’s Truth — archief van presidentiële berichten](https://www.trumpstruth.org/statuses/41803) · [1. Deens ministerie van de premier](https://stm.dk/presse/pressemeddelelser/2026/forventet-aftale-om-styrket-sikkerhed-i-arktis-og-det-nordatlantiske-omraade/) ## Hoe kijkt Groenland naar de gesprekken? Groenlands buitenlandminister Múte B. Egede beschreef eerder op 18 september vooral een verbetering van de onderhandelingen. Tegen de Groenlandse publieke omroep KNR zei hij dat de dialoog pas sinds kort geleidelijk constructiever verliep. Hij was voorzichtig hoopvol over een mogelijk akkoord, mits die manier van praten zou worden voortgezet. Zijn uitleg laat zien hoe recent die toenadering volgens de Groenlandse regering is. Voor de opening van het parlement waren die ochtend zowel de Groenlandse commissie voor buitenlandse zaken en veiligheid als het Deense buitenlandpolitieke overlegorgaan bijgepraat. De gesprekken liepen via een werkgroep op hoog niveau met vertegenwoordigers van alle drie de partijen. Egede sprak over een kwestie die de bevolking al langere tijd bezighield; zijn interview was op dat moment nog geen aankondiging van een afgeronde overeenkomst. Bronnen bij deze passage: [2. KNR — Groenlandse publieke omroep](https://www.knr.gl/da/nyheder/mute-b-egede-dialogen-med-usa-er-blevet-konstruktiv) ## Amerikaanse militairen zijn er al De VS hoeven hun aanwezigheid op het eiland niet vanaf nul op te bouwen. Volgens het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken zijn Amerikaanse militairen er sinds de Tweede Wereldoorlog. De juridische basis ligt in een defensieovereenkomst uit 1951 en latere aanvullingen. Pituffik, voorheen bekend als Thule, is volgens het ministerie het enige overgebleven Amerikaanse defensiegebied op Groenland. In de Igaliku-afspraak van 2004 bevestigden de VS bovendien dat zij Denemarken en de Groenlandse regering vooraf informeren en raadplegen bij belangrijke wijzigingen aan militaire operaties of faciliteiten. Bronnen bij deze passage: [7. Deens ministerie van Buitenlandse Zaken](https://um.dk/udenrigspolitik/lande-og-regioner/rigsfaellesskabet/usas-tilstedevaerelse-i-groenland) Ook werkgelegenheid maakt deel uit van die bestaande afspraken. Civiele taken op de basis moeten zoveel mogelijk naar Groenlandse of Deense werknemers en bedrijven gaan. Een geschil over een Amerikaans servicecontract leidde in 2020 tot nieuwe aanbestedingscriteria. Bouwplannen raken dus ook de vraag wie lokaal werk krijgt. Bronnen bij deze passage: [7. Deens ministerie van Buitenlandse Zaken](https://um.dk/udenrigspolitik/lande-og-regioner/rigsfaellesskabet/usas-tilstedevaerelse-i-groenland) ## Wie beslist over het eiland? Groenland heeft sinds 2009 vergaand zelfbestuur, met een eigen gekozen parlement, Inatsisartut, en regering, Naalakkersuisut. Defensie en veiligheidsbeleid vallen echter onder de centrale autoriteiten van het Deense koninkrijk. Dat maakt Groenland geen toeschouwer. Volgens de officiële uitleg van de zelfbestuurswet moet Denemarken de Groenlandse regering vooraf informeren over onderhandelingen die voor het eiland bijzonder belangrijk zijn en afspraken ter commentaar voorleggen. Bij gezamenlijke onderhandelingen horen partijen waar mogelijk ook samen te tekenen. Zeggenschap over militaire activiteiten is bovendien iets anders dan beslissen over de staatkundige toekomst. De wet erkent het zelfbeschikkingsrecht van de Groenlandse bevolking. Voor onafhankelijkheid beschrijft zij een afzonderlijke route: onderhandelingen met Denemarken, instemming van het Groenlandse parlement, een referendum in Groenland en instemming van het Deense parlement. Een veiligheidsaankondiging vervangt die procedure niet. Bronnen bij deze passage: [3. Deens ministerie van de premier](https://stm.dk/en/the-prime-ministers-office/the-unity-of-the-realm/greenland/) ## Waarom raakt dit ook Europa? De betekenis voor Nederland en België ligt onder meer bij de verbindingen tussen Europa en Noord-Amerika. De NAVO noemt het noordpoolgebied een toegangspoort tot de Noord-Atlantische Oceaan, met belangrijke handels-, transport- en communicatieroutes. Volgens het bondgenootschap vergroten Russische militaire activiteiten en Chinese belangstelling voor energie, grondstoffen en scheepvaart het strategische belang. Smeltend zee-ijs verandert tegelijk de bereikbaarheid en de omstandigheden voor militairen. De Europese veiligheidsdimensie bestaat dus al vóór deze nieuwe aankondiging. In februari 2026 begon de NAVO Arctic Sentry: een activiteit die nationale operaties en oefeningen in het hoge noorden beter op elkaar moet afstemmen. Het NAVO-hoofdkwartier in Norfolk leidt die coördinatie. Een afspraak tussen de VS, Denemarken en Groenland komt daarmee terecht in een gebied waar ook bredere bondgenootschappelijke samenwerking bestaat. Bronnen bij deze passage: [4. NAVO](https://www.nato.int/en/what-we-do/deterrence-and-defence/arctic-security) ## Meer belangen dan militaire bases Groenland bouwt daarnaast aan afzonderlijke banden met de Europese Unie. Op 7 september ondertekenden de EU, Groenland en Denemarken in Nuuk een verklaring over nauwere samenwerking. Die noemt onder meer onderwijs, uitwisseling van studenten en onderzoekers, grondstoffen, havens en digitale verbindingen. Voor jonge Groenlanders gaat internationale samenwerking daarmee ook over opleidingen en kansen op werk. Voor Europese partners gaat het bijvoorbeeld om onderzoek, onderzeese kabels en betrouwbare grondstoffenketens. De verklaring benadrukt daarbij milieu-, arbeids- en sociale normen. Dit is een ander document dan het verwachte veiligheidsakkoord met Washington. Het schept uitdrukkelijk geen juridische of financiële verplichtingen: de genoemde ambities zijn dus geen toegezegde projectbudgetten. Bronnen bij deze passage: [5. Deens ministerie van de premier](https://stm.dk/statsministeriet/publikationer/faelleserklaering-mellem-eu-groenland-og-danmark/) ## Wat volgt nu? Een handtekening is nog geen inwerkingtreding: daarna zijn volgens de aankondiging eerst de noodzakelijke parlementaire procedures nodig. De aankondiging bevat nog geen volledige akkoordtekst. Bronnen bij deze passage: [1. Deens ministerie van de premier](https://stm.dk/presse/pressemeddelelser/2026/forventet-aftale-om-styrket-sikkerhed-i-arktis-og-det-nordatlantiske-omraade/) ## Bronnen - [1. Deens ministerie van de premier](https://stm.dk/presse/pressemeddelelser/2026/forventet-aftale-om-styrket-sikkerhed-i-arktis-og-det-nordatlantiske-omraade/) - [2. KNR — Groenlandse publieke omroep](https://www.knr.gl/da/nyheder/mute-b-egede-dialogen-med-usa-er-blevet-konstruktiv) - [3. Deens ministerie van de premier](https://stm.dk/en/the-prime-ministers-office/the-unity-of-the-realm/greenland/) - [4. NAVO](https://www.nato.int/en/what-we-do/deterrence-and-defence/arctic-security) - [5. Deens ministerie van de premier](https://stm.dk/statsministeriet/publikationer/faelleserklaering-mellem-eu-groenland-og-danmark/) - [6. Trump’s Truth — archief van presidentiële berichten](https://www.trumpstruth.org/statuses/41803) - [7. Deens ministerie van Buitenlandse Zaken](https://um.dk/udenrigspolitik/lande-og-regioner/rigsfaellesskabet/usas-tilstedevaerelse-i-groenland) [Bronnen en werkwijze](https://nxtnews.nl/bronnen#werkwijze)