# Eerste Kamer stemt in met afschaffen dwangsommen bij late IND-besluiten Aanvragers verliezen straks een financiële stok achter de deur. Voor beroepen die vóór de ingangsdatum zijn ingediend, blijft de oude regeling gelden. - Canonieke URL: https://nxtnews.nl/artikel/eerste-kamer-stemt-in-met-afschaffen-dwangsommen-bij-late-ind-besluiten - Gepubliceerd: 2026-10-14T10:00:12Z - Rubriek: Algemeen - Uitgever: Nxt Door Tim Bouchratan ![Conceptuele AI-illustratie: een fictieve volwassene wacht met een documentenmap aan tafel op een besluit.](https://nxtnews.nl/web/images/nxt-772ef00492b28266b3a1.jpg) AI-illustratie · Nxt Generation News · Geen foto van de beschreven gebeurtenis. De Eerste Kamer heeft op 13 oktober ingestemd met het afschaffen van rechterlijke dwangsommen bij te late beslissingen van de IND. Mensen die wachten op een verblijfsbesluit verliezen daarmee straks een financiële manier om druk op de dienst te zetten. De wijziging is onderdeel van de aangenomen wetgeving over terugkeer en vreemdelingenbewaring. Bronnen bij deze passage: [1. Eerste Kamer](https://www.eerstekamer.nl/nieuws/20261013/twee_wetten_aangenomen_over) De overgangsregel maakt verschil voor wie al naar de rechter is gestapt. Als de wettelijke beslistermijn is verstreken én het beroep tegen het uitblijven van een besluit vóór de ingangsdatum is ingediend, blijven voor dat beroep de oude regels gelden. Alleen een aanvraag hebben lopen is daarvoor niet genoeg. Ook onder de nieuwe regeling moet de rechter de minister opdragen binnen een redelijke termijn alsnog te beslissen. Bronnen bij deze passage: [3. Officiële bekendmakingen](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-35501-13.html) ## De rechter blijft bereikbaar Nu kan iemand de IND na het verstrijken van de beslistermijn eerst in gebreke stellen. De dienst krijgt dan nog twee weken om een besluit te nemen. Blijft dat uit, dan kan de aanvrager naar de rechter. Die stelt een nieuwe termijn vast en kan daar een geldbedrag aan verbinden als de IND opnieuw te laat is. De huidige uitleg van de IND vermeldt ook dat beslistermijnen per soort aanvraag verschillen en soms worden verlengd, bijvoorbeeld voor extra onderzoek. Bronnen bij deze passage: [4. IND](https://ind.nl/nl/service-en-contact/contact-met-ind/de-ind-is-te-laat-met-beslissen) De aangenomen wijziging raakt aanvragen en bezwaren onder de Vreemdelingenwet. Het gaat daarmee om een bredere groep dan alleen asielzoekers. Het bedrag dat een rechter aan een nieuwe termijn kan koppelen, verdwijnt voor zaken die onder de nieuwe regels vallen. De verplichting om een besluit te nemen blijft staan. Dit onderdeel verandert hoe een te laat besluit wordt afgedwongen. Bronnen bij deze passage: [3. Officiële bekendmakingen](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-35501-13.html) ## Discussie over druk op de IND De IND verwelkomde de stemming dinsdag. Volgens directeur-generaal Rhodia Maas kosten de procedures over dwangsommen tijd en capaciteit die de dienst liever aan aanvragen besteedt. De IND stelt dat de betalingen niet tot snellere beslissingen leiden. Dat is de beoordeling van de uitvoeringsdienst. In 2025 betaalde de IND ongeveer 79 miljoen euro aan dwangsommen; voor 2026 meldt de dienst inmiddels ruim 112 miljoen euro. De bestuurlijke dwangsom, waarvoor geen rechter nodig was, werd al in 2025 afgeschaft. Bronnen bij deze passage: [2. IND](https://ind.nl/nl/nieuws/eerste-kamer-stemt-in-met-afschaffen-rechterlijke-dwangsom) In het Kamerdebat voerden tegenstanders juist aan dat dwangsommen een gevolg van de achterstanden zijn en dat een vervangend drukmiddel ontbreekt. Voorstanders willen het geld en de beschikbare mensen inzetten om tijdiger te beslissen. Onder meer VVD, D66, CDA en ChristenUnie steunden de wijzigingswet; PRO, Volt en SP stemden tegen. Bronnen bij deze passage: [1. Eerste Kamer](https://www.eerstekamer.nl/nieuws/20261013/twee_wetten_aangenomen_over) De stemming betekent niet op zichzelf dat iedere lopende dwangsom vervalt. Het wetsdossier van de Eerste Kamer noemt voor de inwerkingtreding een afzonderlijk koninklijk besluit, waarbij onderdelen op verschillende momenten kunnen ingaan. In dat dossier staat bij het onderdeel over de ingangsdatum nog geen concrete kalenderdatum. Bronnen bij deze passage: [5. Eerste Kamer](https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/35501_novelle_wet_terugkeer_en) ## Bronnen - [1. Eerste Kamer](https://www.eerstekamer.nl/nieuws/20261013/twee_wetten_aangenomen_over) - [2. IND](https://ind.nl/nl/nieuws/eerste-kamer-stemt-in-met-afschaffen-rechterlijke-dwangsom) - [3. Officiële bekendmakingen](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-35501-13.html) - [4. IND](https://ind.nl/nl/service-en-contact/contact-met-ind/de-ind-is-te-laat-met-beslissen) - [5. Eerste Kamer](https://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/35501_novelle_wet_terugkeer_en) [Bronnen en werkwijze](https://nxtnews.nl/bronnen#werkwijze)