# Claude vindt onbekend systeem in virus-DNA, maar nog geen nieuwe CRISPR

Anthropic zegt dat Claude een opvallende combinatie van genen en herhaald DNA in bacterievirussen heeft gevonden. Labmetingen bevestigen dat er korte RNA-stukjes ontstaan. Wat het systeem doet, is onbekend; een nieuwe methode voor genbewerking is niet aangetoond.

- Canonieke URL: https://nxtnews.nl/artikel/claude-vindt-onbekend-systeem-in-virus-dna-maar-nog-geen-nieuwe-crispr
- Gepubliceerd: 2026-09-24T00:20:40Z
- Rubriek: Tech
- Uitgever: Nxt

Door Annemiek ter Haar

Bijgewerkt: 2026-09-24T00:56:25Z

![Conceptuele AI-illustratie: een vergrootglas belicht herhaalde patronen in een grote verzameling DNA-gegevens.](https://nxtnews.nl/web/images/nxt-d14afb48a9fac20a3c62.jpg)

AI-illustratie · Nxt Generation News · Geen foto van de beschreven gebeurtenis.

Anthropic meldde op 23 september dat zijn AI-assistent Claude een opvallend patroon heeft gevonden in het erfelijk materiaal van bacterievirussen. Onderzoekers zagen daarna in het lab dat bij een van die virussen korte RNA-stukjes ontstaan. Dat is een serieuze aanwijzing dat er een nog onbekend biologisch systeem schuilgaat achter het patroon. Het is géén nieuwe manier om menselijke genen te bewerken: zelfs de gewone functie van het systeem is nog niet vastgesteld.

Bronnen bij deze passage: [1. Anthropic](https://www.anthropic.com/news/claude-discovers-novel-enzyme-system) · [2. Anthropic-onderzoekers — ART-preprint, 23 september 2026](https://www-cdn.anthropic.com/22573675ada52a8ca8a97a1a4b4326b2f208a071.pdf)

Een bacterievirus, ook wel een faag, valt bacteriën aan. Onderzoekers hadden zo’n virus eerder al in kaart gebracht en daarin een gen voor een bijzonder enzym aangewezen. Claude merkte daarnaast een reeks herhaalde DNA-stukken en een tweede gen op. De ontdekking zit dus in een verband tussen bekende gegevens, niet in een pas gevonden virus.

Bronnen bij deze passage: [2. Anthropic-onderzoekers — ART-preprint, 23 september 2026](https://www-cdn.anthropic.com/22573675ada52a8ca8a97a1a4b4326b2f208a071.pdf) · [3. Korn e.a. — oorspronkelijke MarsHill-genoomstudie, 2021](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8428398/)

## Wat werd er werkelijk gevonden?

![Schema in drie stappen: AI vond genen voor twee eiwitten naast herhaald DNA in bacterievirussen; in het lab verschenen korte RNA’s; werking en genbewerking zijn nog onbewezen.](https://nxtnews.nl/web/images/claude-art-onderzoeksschema.png)

Illustratie · Nxt Generation News. Het schema onderscheidt de gevonden DNA-opbouw van de gemeten RNA-stukjes. De functie van het geheel en het vermogen om genen te bewerken zijn onbekend. Schematische tekening, geen afbeelding van een echt molecuul.

Denk aan een lange tekst waarin steeds eenzelfde tekenreeks terugkomt, vlak naast twee instructies voor eiwitten. Dat is ongeveer wat de onderzoekers in het DNA zagen. Het enzym behoort tot een groep die normaal een RNA-molecuul in DNA kan omzetten. De onderzoekers noemen de combinatie ART, naar het enzym naast de reeks. Maar een naam op basis van gelijkenis vertelt nog niet of dit specifieke enzym ook werkelijk zo werkt, laat staan wat het tweede eiwit doet.

Bronnen bij deze passage: [1. Anthropic](https://www.anthropic.com/news/claude-discovers-novel-enzyme-system) · [2. Anthropic-onderzoekers — ART-preprint, 23 september 2026](https://www-cdn.anthropic.com/22573675ada52a8ca8a97a1a4b4326b2f208a071.pdf)

Het team keek opnieuw naar meetgegevens uit een eerdere studie van een ander bacterievirus. Die studie uit 2022 onderzocht welke virusgenen tijdens een infectie actief worden. In die gegevens zagen de Anthropic-onderzoekers nu signalen uit de herhaalde reeks. Ze onderzochten het systeem bovendien in laboratoriumbacteriën: ook daar verschenen verschillende korte RNA-stukjes. Dat is sterker bewijs dan alleen een computersuggestie, maar het bewijst nog niet wat de stukjes in het virus teweegbrengen.

Bronnen bij deze passage: [1. Anthropic](https://www.anthropic.com/news/claude-discovers-novel-enzyme-system) · [2. Anthropic-onderzoekers — ART-preprint, 23 september 2026](https://www-cdn.anthropic.com/22573675ada52a8ca8a97a1a4b4326b2f208a071.pdf) · [4. Zhang e.a. — SA1-infectiestudie, 2022](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9414953/)

## Waarom de vergelijking met CRISPR misleidt

De vorm van de herhaalde stukken doet denken aan CRISPR. Bij het bekende CRISPR-Cas9 is in experimenten aangetoond dat RNA een eiwit naar een gekozen DNA-plek kan leiden, waar het DNA wordt geknipt. Daarop is later techniek voor genbewerking gebouwd. Bij het nieuwe systeem is alleen de gelijkenis in opbouw gezien. Er is niet aangetoond dat het een doelwit herkent, DNA knipt of als gereedschap in menselijke cellen kan dienen. De vergelijking wijst onderzoekers een vraag aan; ze levert nog geen antwoord.

Bronnen bij deze passage: [2. Anthropic-onderzoekers — ART-preprint, 23 september 2026](https://www-cdn.anthropic.com/22573675ada52a8ca8a97a1a4b4326b2f208a071.pdf) · [5. Jinek e.a. — oorspronkelijke CRISPR-Cas9-studie, 2012](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6286148/)

Er bestaan ook andere systemen waarin een enzym, RNA en een extra eiwit samenwerken. Onderzoekers van onder meer het Europese EMBL lieten in 2022 bij zogeheten retrons zien dat zo’n drietal bacteriën kan helpen zich tegen virussen te verdedigen. ART zit vooral in bacterievirussen, niet in de onderzochte bacteriële retrons. De gelijkenis bewijst dus geen afweerfunctie en al helemaal geen medische toepassing.

Bronnen bij deze passage: [2. Anthropic-onderzoekers — ART-preprint, 23 september 2026](https://www-cdn.anthropic.com/22573675ada52a8ca8a97a1a4b4326b2f208a071.pdf) · [6. Bobonis e.a. — retrons bij bacteriële afweer, 2022](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11938430/)

Bovendien publiceerde een onderzoeksteam van Stanford op 23 september een afzonderlijke voorpublicatie over een ánder systeem met RNA-reeksen naast een verwant enzym. Dat team gebruikte een speciaal getraind computermodel en noemt het resultaat UG27. Het gaat niet om ART. De vergelijking laat zien waarom je moet onderscheiden tussen het vinden van een patroon en het begrijpen van de werking ervan. Ook begint of eindigt AI-gestuurd zoeken naar zulke verbanden niet bij één bedrijf.

Bronnen bij deze passage: [2. Anthropic-onderzoekers — ART-preprint, 23 september 2026](https://www-cdn.anthropic.com/22573675ada52a8ca8a97a1a4b4326b2f208a071.pdf) · [7. Li e.a. — onafhankelijke Minerva-preprint, 23 september 2026](https://www.biorxiv.org/content/10.64898/2026.09.22.753630v1.full)

## Wat deed de AI, en wat deden mensen?

Anthropic-topman Dario Amodei beschrijft zelf een taakverdeling: mensen kozen het brede onderzoeksterrein, Claude zocht verbanden en stelde proeven voor, en mensen voerden die uit. Volgens de preprint draaiden daarvoor ongeveer 950 Claude-sessies gedurende ruim 21 uur. Ze doorzochten en ordenden grote verzamelingen erfelijke gegevens. ‘Claude ontdekte het’ is daarmee een korte omschrijving van een gezamenlijke werkwijze, geen bewijs dat een chatbot zelfstandig een behandeling heeft uitgevonden.

Bronnen bij deze passage: [2. Anthropic-onderzoekers — ART-preprint, 23 september 2026](https://www-cdn.anthropic.com/22573675ada52a8ca8a97a1a4b4326b2f208a071.pdf) · [8. Dario Amodei — X-bericht; screenshot door gebruiker aangeleverd (niet rechtstreeks op X opgehaald)](https://x.com/DarioAmodei/status/2102831170299834652)

Het interessante verschil met een vast zoekprogramma is dat Claude ook onverwachte patronen kon aanwijzen. In een andere proef, die Anthropic in juni beschreef, haalden AI-assistenten virusgegevens soms onvolledig op; een vaste zoekmethode maakte dat betrouwbaarder. Die proef ging niet over ART en meet dus niet de foutkans van deze ontdekking. Ze laat wel zien waarom een aannemelijk patroon controle verdient. Eén zoektocht van 21 uur toont evenmin aan dat AI gemiddeld sneller of goedkoper is dan onderzoekers: een eerlijke vergelijking ontbreekt.

Bronnen bij deze passage: [2. Anthropic-onderzoekers — ART-preprint, 23 september 2026](https://www-cdn.anthropic.com/22573675ada52a8ca8a97a1a4b4326b2f208a071.pdf) · [9. Anthropic-onderzoek — beperkingen van AI bij virusgegevens, 8 juni 2026](https://www.anthropic.com/research/agents-in-biology)

Voor lezers in Nederland en België verandert er nu niets aan een behandeling of medische test. De directe winst is een nieuwe onderzoeksvraag: wat gebeurt er als het virus een bacterie infecteert, en waarom maakt het meerdere korte RNA’s? De auteurs schrijven zelf dat nog niet is bewezen of hun enzym actief is, of de RNA-stukjes daarbij dienen en of het buureiwit meedoet. Als een van die stappen niet klopt, kan de veelbelovende vergelijking met bekende systemen heel anders uitpakken.

Bronnen bij deze passage: [1. Anthropic](https://www.anthropic.com/news/claude-discovers-novel-enzyme-system) · [2. Anthropic-onderzoekers — ART-preprint, 23 september 2026](https://www-cdn.anthropic.com/22573675ada52a8ca8a97a1a4b4326b2f208a071.pdf) · [6. Bobonis e.a. — retrons bij bacteriële afweer, 2022](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11938430/) · [8. Dario Amodei — X-bericht; screenshot door gebruiker aangeleverd (niet rechtstreeks op X opgehaald)](https://x.com/DarioAmodei/status/2102831170299834652)

Onze afweging is daarom nuchter: dit is goed nieuws over hoe AI een vergeten verband in eerdere virusmetingen kan signaleren, maar geen doorbraak in genbewerking. Amodei zegt zelf dat zelfs een mogelijk praktisch nut onzeker is. De bevinding staat in een voorpublicatie van Anthropic-onderzoekers en de proeven komen uit hun eigen lab. Andere groepen kunnen nu controleren wat het systeem echt doet. Pas daarna valt te beoordelen of het meer is dan een interessant stukje basisbiologie — en of het ooit een bruikbaar hulpmiddel wordt.

Bronnen bij deze passage: [1. Anthropic](https://www.anthropic.com/news/claude-discovers-novel-enzyme-system) · [2. Anthropic-onderzoekers — ART-preprint, 23 september 2026](https://www-cdn.anthropic.com/22573675ada52a8ca8a97a1a4b4326b2f208a071.pdf) · [4. Zhang e.a. — SA1-infectiestudie, 2022](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9414953/) · [8. Dario Amodei — X-bericht; screenshot door gebruiker aangeleverd (niet rechtstreeks op X opgehaald)](https://x.com/DarioAmodei/status/2102831170299834652)

## Het nieuws in 20 seconden

[Wat Claude in virus-DNA vond, uitgelegd in 20 seconden](https://nxtnews.nl/web/videos/claude-art-uitleg-20s.mp4)

Schematische AI-animatie met synthetische Nederlandstalige stem en ondertiteling. De beelden tonen geen echte laboratoriumopname of bewezen DNA-knip: het patroon is in gegevens gevonden, korte RNA’s zijn in het lab gemeten en de functie blijft onbekend.

Gesproken tekst: Claude zag een opvallend patroon in virus-DNA. In het lab ontstonden korte RNA-stukjes. Wat dit systeem precies doet, is nog onbekend. Een nieuwe CRISPR-techniek is hiermee niet bewezen.

## Bronnen

- [1. Anthropic](https://www.anthropic.com/news/claude-discovers-novel-enzyme-system)
- [2. Anthropic-onderzoekers — ART-preprint, 23 september 2026](https://www-cdn.anthropic.com/22573675ada52a8ca8a97a1a4b4326b2f208a071.pdf)
- [3. Korn e.a. — oorspronkelijke MarsHill-genoomstudie, 2021](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8428398/)
- [4. Zhang e.a. — SA1-infectiestudie, 2022](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9414953/)
- [5. Jinek e.a. — oorspronkelijke CRISPR-Cas9-studie, 2012](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6286148/)
- [6. Bobonis e.a. — retrons bij bacteriële afweer, 2022](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11938430/)
- [7. Li e.a. — onafhankelijke Minerva-preprint, 23 september 2026](https://www.biorxiv.org/content/10.64898/2026.09.22.753630v1.full)
- [8. Dario Amodei — X-bericht; screenshot door gebruiker aangeleverd (niet rechtstreeks op X opgehaald)](https://x.com/DarioAmodei/status/2102831170299834652)
- [9. Anthropic-onderzoek — beperkingen van AI bij virusgegevens, 8 juni 2026](https://www.anthropic.com/research/agents-in-biology)

[Bronnen en werkwijze](https://nxtnews.nl/bronnen#werkwijze)
